HMS Birkenhead – brytyjski okręt, który został zwodowany w 1845 roku. Budowany jako fregata pancerna pod nazwą HMS „Vulcan”, wszedł do służby z imieniem nadanym na cześć miasta Birkenhead, jako okręt transportowy. Zasłynął postawą załogi i pasażerów, którzy w 1852 roku, w czasie gdy okręt tonął po wejściu na skały, zachowali dyscyplinę i pozwolili ewakuować się w pierwszej kolejności dzieciom i kobietom. Katastrofa okrętu była najważniejszą inspiracją zwyczajowego powiedzenia mówiącego o konieczności ewakuacji z tonącej jednostki w pierwszej kolejności dzieci i kobiet.
Projekt i budowa Zamówienie na budowę fregaty z napędem parowym zostało przydzielone stoczni należącej do Johna Lairda w Birkenhead. Podczas budowy okręt nosił imię „Vulcan”. W momencie wodowania było wiadomo, że konstrukcja i parametry techniczne okrętu nie spełniają najnowszych wymagań marynarki wojennej. Największą wadą okrętu był napęd łopatkowy, który w porównaniu do napędu śrubowego był nieperspektywiczny. Po zwodowaniu podjęto decyzję o wstrzymaniu dalszych prac wyposażeniowych, zrezygnowano z planów dokończenia budowy jako fregaty pancernej na rzecz przebudowy na okręt transportowy. Podczas przebudowy na transportowiec w 1848 roku dodano pomieszczenia przeznaczone dla pasażerów.