Francesco Laparelli da Cortona (ur., 5 kwietnia 1521, zm. 20 października 1570) – włoski architekt, inżynier wojskowy. Był asystentem Michelangelo Buonarrotiego, później został wysłany przez papieża, aby nadzorować budowę Valletty na Malcie.

Wczesne lata Laparelli urodził się w Cortonie 5 kwietnia 1521 roku w jednej z najbogatszych i najznakomitszych rodzin w tym mieście. W młodości ćwiczył się we władaniu bronią, studiował matematykę Euklidesa i architekturę Witruwiusza, oraz doskonalił rysunek. W latach 1550. spotkał swego późniejszego mecenasa Gabrio Serbelloniego, generała i inżyniera wojskowego, pod którego silnym wpływem pozostał.

W roku 1560 Francesco Laparelli został wezwany do Rzymu przez papieża Piusa IV, gdzie dostał zadanie odnowienia fortyfikacji Civitavecchia. W tym samym roku zaprojektował fortyfikacje broniące nowego ujścia Tybru, a w roku 1561 kierował pracami przy systemie obronnym Wzgórza Watykańskiego. W 1565 roku ukończył wielki pięciokąt Zamku Świętego Anioła z bastionami, przyczyniając się do wzmocnienia systemu obronnego Watykanu, współpracował z Michelangelo Buonarrotim w pracach nad wielką kopułą bazyliki św.