thumb|Szkic rozmieszczenia 2 pułku Wojskowej Straży Granicznej w 1919 2 Pułk Wojskowej Straży Granicznej – jednostka organizacyjna Wojskowej Straży Granicznej w II Rzeczypospolitej.
Geneza 2 pułk Wojskowej Straży Granicznej sięga rodowodem posterunku nr 5 Straży Gospodarczo-Wojskowej stacjonującego w Herbach. Posterunek ten składał się z 30 ludzi przybyłych w listopadzie 1918 z POW z Radomska. Dowódcą posterunku był ppor. Lipko. 15 grudnia do Częstochowy przybyli: rtm. Kulwiec, por. Rojkiewicz, por. Sommer, por. Rzempołuch, por. Wilczyński i ppor. Leśniewski z zadaniem zorganizowania 2 dywizjonu Straży Granicznej. Sztab dywizjonu rozmieścił się w Częstochowie przy ul. Parkowej 14, a napływających ochotników kwaterowano w koszarach Zawady. 13 stycznia na granice do Herb wyruszył 1 szwadron por. Rzempołucha. Ten źle wyposażony, niejednolicie umundurowany, niewyszkolony i składający się z żołnierzy o słabym morale nie robił dobrego wrażenia na mieszkańcach pogranicza, którzy to nadali mu przydomek „Franciszkanie”. 2 szwadron dywizjonu formował się w Warszawie i przybył do Częstochowy w styczniu 1919. Dowództwo nad nim objął por. Marian Karwowski. Żołnierze szwadronu byli dobrze umundurowani i wyszkoleni. Szwadron rozmieszczony został w koszarach „Zawady” na 2 piętrze.