Hanns-Josef Ortheil (ur. 5 listopada 1951 w Kolonii) – niemiecki pisarz, scenarzysta, germanista i wykładowca akademicki.

Życie Hanns-Josef Ortheil urodził się w Kolonii jako piąty syn bibliotekarki Marii Kathariny Ortheil (1913–1996) i geodety, późniejszego dyrektora kolei federalnych (Bundesbahndirektor) Josefa Ortheila (1907–1988). Jego rodzice stracili podczas II wojny światowej dwóch synów, a w pierwszych latach powojennych kolejnych dwóch. W obliczu tych wydarzeń i utraty synów matka Ortheila stawała się coraz bardziej milcząca, aż w końcu stała się całkowicie niema. Chłopiec dorastał w milczeniu, a w wieku trzech lat sam przestał próbować mówić. Dopiero, gdy miał 7 lat nauczył się tak naprawdę mówić. W październiku 2013 roku pisarz opowiedział o tym podczas audycji Planet Wissen w telewizji Westdeutscher Rundfunk w Kolonii. Jego pierwsze zdanie brzmiało: „Gib mal her!” („Podaj!”), które wypowiedział do dwóch chłopców grających w piłkę nożną.