thumb|Jarl Hakon na rycinie Christiana Krohga (1899) Jarl (starnord. iarl) – średniowieczny tytuł nadawany skandynawskim wodzom lub powiernikom króla. Używali go również niezależni władcy mniejszych terytoriów. Pierwotnie słowo jarl oznaczało człowieka możnego, potężnego lub wysoko postawionego. Później symbolizowało namiestnika królewskiego lub zarządcę prowincji. Tytuł był znany w całej Skandynawii, ale najczęściej używano go w Norwegii i na Orkadach. W Anglii od słowa jarl wywodzi się tytuł earl.
Etymologia Pochodzenie słowa jarl, jak i jego pierwotne znaczenie, nie jest do końca jasne. Jedna z teorii wiąże je z plemieniem Herulów. Według Prokopiusza z Cezarei po latach grabieży powróciło ono w 512 roku do Skandynawii. Ponieważ ich ojczysta ziemia została zajęta przez Danów, osiedlili się na terenie dzisiejszej Szwecji. W języku proto-nordyjskim nazywano ich erilar. Określenie to jest zbliżone do słów jarl i earl, jednak żadna teoria nie tłumaczy do końca w jaki sposób zaczęto używać go jako tytułu. Ponieważ Herulom przypisywano dużą wiedzę z zakresu run, to uważano, że byli równie utalentowani w sztuce wojennej. Prawdopodobnie stopniowo określenia jarl zaczęto używać w odniesieniu do rangi lub wysokiego stanowiska.