Na gruzach Smętka – reportaż o cechach felietonu, pamiętnika i dzieła popularnonaukowego autorstwa Leona Sobocińskiego wydany w 1947 w warszawskim wydawnictwie B. Kądziela. Sam autor nazwał go faktomontażemLeon Sobociński, Na gruzach Smętka, wyd. B. Kądziela, Warszawa, 1947, przedsłowie.
Książka będąca rozszerzonym i pogłębionym wydaniem pracy tego samego autora Ziemia Mazurska za drutami (nagroda w konkursie Związku Zachodniego), dotyczy dwóch podróży Sobocińskiego na Warmię i Mazury z lat 1936 i 1946. Do wydania reportaży skłoniły autora: potrzeba popularyzacji zagadnień mazurskich w jak najszerszych kręgach społecznych, konieczność przeciwstawienia się szkodliwej psychozie Smętkowej w okresie powojennego zagospodarowywania Warmii i Mazur, a także chęć skonfrontowania polskiej odbudowy tego rejonu z czasami przedwojennymi, kiedy to był on intensywnie germanizowany przez Niemców i zaniedbywany przez władze polskie. Według Sobocińskiego Polacy cierpieli na kompleks Smętka, objawiający się rezygnacją z walki o polskość Warmii i Mazur, a zaszczepiony przez przedwojenną literaturę, ze szczególnym wskazaniem na dzieło Melchiora Wańkowicza - Na tropach Smętka. Przeciwstawia zgermanizowanemu Smętkowi dobrego ducha ziemi mazurskiej - Kołbóga, o którym wówczas zapomniano.