U Łemków U Łemków podłaźnikiem nazywano gospodarza, który wracając znad rzeki przynosił do domu snop słomy owsianej (didok) i wiązkę siana i stawiał je w kącie domu; na pytanie gospodyni „Skąd jesteś, Podłaźniku?”, on odpowiadał: „Od wesołego, od bystrego, od dobrego i od szczęśliwego”.
W Serbii W Serbii podłaźnik nie był wybierany, lecz był pierwszą osobą, która przekroczyła próg domu w Boże Narodzenie. Podłaźnik i gospodarz wymieniali się życzeniami, a następnie podłaźnik sadzany był przy palenisku. Podłaźnik przesuwał kłodę (badnjak) w palenisku, co ma przynosić pomyślność w domu (okolice Szumadii), następnie uderzał przyniesionymi ze sobą gałązkami w węgiel, w tym samym czasie wymawiał formułę życzeniową – podłaźnik życzy domownikom tyle owiec, pieniędzy, rodziny i żywego inwentarza ile iskier wywołanych uderzeniami gałązek (Koliko varnica, toliko ovaca, novaca, čeljadi, govedi, jagnjadi, krmaka, trmaka). Gospodarze zakładali na podłaźnika biały, wełniany dywanik, następnie miał on usiąść na stołku, lecz w ostatniej chwili gospodyni zabierała stołek i podłaźnik upadał na podłogę. To miało spowodować, że zginą wszystkie ptaki drapieżne, lub, według inne wersji, w domu będzie szczęście.