Umowa przekazania nieruchomości – umowa, w której właściciel nieruchomości zobowiązuje się do nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości na gminę albo na Skarb Państwa. Uregulowana jest w tytule XXXIII1 księgi trzeciej Kodeksu cywilnego, dodanym 11 października 2008 r. przez ustawę z dnia 23 lipca 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Prawo o notariacie ().

Geneza regulacji umowy Zmianę przepisów o nabyciu własności nieruchomości od właściciela przez podmiot publiczny wymusił wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem tym art. 179 KC uznano za niezgodny z art. 2 i 165 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten narusza: konstytucyjną zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, jedną z podstawowych zasad prawa cywilnego, jaką jest zasada równorzędności podmiotów stosunków cywilnoprawnych, zasadę swobody woli, stwarzając możliwość przeniesienia własności nieruchomości w drodze jednostronnej czynności prawnej, skutecznej nie tylko bez konieczności złożenia przez gminę oświadczenia woli (o przyjęciu nieruchomości), ale nawet w razie jej wyraźnego sprzeciwuWyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt P 2/08 ()..