Wróbel ubogi (Gymnoris pyrgita) – gatunek małego ptaka z rodziny wróbli (Passeridae). Występuje w Afryce, według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.
Zasięg występowania Wróbel ubogi występuje w Afryce, zamieszkując w zależności od podgatunku: G. p. pallida Neumann, 1908 – południowa Mauretania i zachodni Senegal, na wschód bardzo niejednolicie do środkowego Sudanu G. p. pyrgita (Heuglin, 1862) – Erytrea, Etiopia (z wyjątkiem zachodniej części) i Somalia, na południe do południowo-wschodniego Sudanu Południowego, północno-wschodniej Ugandy, Kenii i północnej Tanzanii.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy opisał w 1862 roku niemiecki ornitolog Theodor von Heuglin, nadając mu nazwę Xanthodina pyrgita. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Heuglin wskazał góry Bogos, na zboczach Barca Valley w Erytrei. Podgatunek pallida po raz pierwszy opisał w 1908 roku niemiecki ornitolog Oscar Neumann, bazując na okazie odłowionym w Shendi, nad Nilem Białym.
Dawniej takson ten był traktowany jako konspecyficzny z G. xanthocollis. Rozpoznano dwa podgatunki.
Etymologia Nazwa rodzajowa: gumnos „goły, nagi”; ῥις rhis, ῥινος rhinos „nozdrza”. Epitet gatunkowy: gr. πυργιτης purgitēs „wróbel”. Epitet pallida: „blady, ziemisty”, od pallere „być bladym”.