thumb|240px|Tablica na cmentarzu Górczyńskim Józef Sam Sandi, ur. jako Sam Sandi (ur. 1885, zm. 28 kwietnia 1937 w Poznaniu) – polski zawodowy zapaśnik, powstaniec wielkopolski.
Życiorys Istnieje wiele hipotez na temat pochodzenia Sama Sandiego, jednak najprawdopodobniej urodził się w Kamerunie. Do Europy trafił wraz z wojskiem francuskim, w którym służył. Brał udział w I wojnie światowej. Wzięty do niewoli, został przez Niemców osadzony w obozie jenieckim w Strzałkowie na terenie Wielkopolski, z którego uwolnili go powstańcy. Sandi przystąpił do nich i wziął aktywny udział w powstaniu wielkopolskim. Ze względu na swoje umiejętności prowadzenia samochodu został przydzielony do 12. eskadry wywiadowczej jako kierowca (w której służył z Józefem Diakiem – innym czarnoskórym powstańcem), a potem przeniesiono go do 3. Eskadry Wielkopolskiej. Istnieje także alternatywna wersja pochodzenia Sandiego i jego pojawienia się na ziemiach polskich. Dziennikarz Kuriera Poznańskiego w artykule z marca 1935 podawał: „Znany jest w Poznaniu Sam-Sando, który pracował przed laty w stajni wyścigowej w Rosji. Podczas wojny polsko-bolszewickiej uchodził z końmi przez Rumunię i dostał się do Polski. Mimo że był obywatelem angielskim, wstąpił do wojska polskiego jako ochotnik i walczył na froncie podczas inwazji bolszewickiej jako wzorowy żołnierz.