mały|Gmach „Sokoła” w Żywcu (1905) mały|Kurs dla instruktorów Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Żywcu w 1928 roku mały|Okolicznościowy druk upamiętniający działalność TG Sokół w Żywcu w latach 1893–1928 Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Żywcu – jedno z gniazd Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” utworzone w 1893 roku w galicyjskim Żywcu.
Geneza
Pierwsze organizacje sokolskie tworzyły się w Galicji i na Śląsku już w XIX wieku. Idea tworzenia towarzystw gimnastycznych rozpowszechniła się wśród Polaków przychodząc z Czech. Pierwsze polskie gniazdo ruchu sokolskiego zostało założone w 1867 roku we Lwowie, stolicy austriackiej Galicji. Natomiast pierwsze gniazdo „Sokoła” utworzone przez Polaków mieszkających na Dolnym Śląsku powstało 21 lipca 1894 roku we Wrocławiu.
Zamiar zawiązania oddziału „Sokoła” w należącym do austriackiej Galicji Żywcu mieszkańcy zainteresowani sportem podjęli w 1891 roku czyli dwa lata przed rzeczywistym założeniem organizacji. Wtedy to kilkuosobowa delegacja po instrukcje i wskazówki udała się z Żywca;