Diagram samogłoskowy, także czworobok samogłoskowy lub diagram Jonesa – trapezowy wykres odpowiadający różnicom pozycji języka przy wypowiadaniu samogłosek. Jego twórcą był angielski fonolog i fonetyk Daniel Jones. Diagram wyznaczony został przy pomocy kryteriów słuchowych i artykulacyjnych. Granice diagramu stanowią samogłoski kardynalne, zestaw idealnych, peryferyjnych samogłosek opracowany przez Daniela Jonesa na podstawie ułożenia języka przy artykulacji. Diagram służy do zaznaczania pozycji samogłosek. Stosuje się go do opisu samogłosek języków mających bogaty system samogłoskowy, np. do języka angielskiego czy szwedzkiego. Do opisu polskiego systemu samogłoskowego używa się trójkąta samogłoskowego.
Tworzenie diagramu
Punktem wyjściowym jest położenie języka przy artykulacji samogłosek skrajnych, czyli takich, przy wymowie których język zajmuje skrajne pozycje w jamie ustnej: //, // // i //. Samogłoska /ɑ/ nie istnieje w języku polskim;