W oparciu o diagram Jonesa wprowadzono następujące kryteria: rozwartość jamy ustnej: samogłoski przymknięte (close) samogłoski półprzymknięte (mid-close, half close) samogłoski półotwarte (mid-open, half open) samogłoski otwarte (open) wysunięcie języka: samogłoski przednie (front) samogłoski centralne (middle) samogłoski tylne (back) thumb|center Do pełnego opisu należy dodać mechanizm przepływu powietrza, stopień zaokrąglenia warg, długości względnej (iloczasu) i obecność nazalizacji. Tak więc kompletny opis /i/ będzie brzmiał: samogłoska egresywna, przednia przymknięta, niezaokrąglona, krótka, ustna.
Ocena systemu samogłosek kardynalnych System samogłosek kardynalnych spotkał się z wieloma ocenami, tak pozytywnymi, jak i krytycznymi. Zalety tak sporządzonej skali wg angielskiego fonetyka Gimsona są następujące: jakość samogłosek nie zależy od wartości w poszczególnych językach skala jest niezmienna i standardowa pozwala wyprodukować dowolny dźwięk wyłącznie w oparciu o proste i niezmienne zasady.