Mieczysław Pater (ur. 1 marca 1927 w Buczałach, zm. 3 lipca 2017 we Wrocławiu) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Wrocławskiego, specjalista w zakresie historii Niemiec, historii Polski i powszechnej XIX–XX w. oraz historii Śląska.
Życiorys Urodził się jako drugie z pięciorga dzieci Antoniego i Zofii ze Smalców. Jego naukę szkolną przerwała II wojna światowa na etapie 6 klasy szkoły powszechnej. Rodzina w Buczałach przeżyła okupację sowiecką i niemiecką. 13 czerwca 1944 r. w obawie przed działaniami ukraińskiego podziemia ojciec zawiózł go do michalitów w Miejscu Piastowym, gdzie początkowo uczył się prywatnie.
W 1945 r. zdał eksternistyczny egzamin do Gimnazjum i Liceum Humanistycznego w Krośnie, które ukończył w 1949 rKopernikański Słownik Biograficzny [dostęp 2026-06-01].. W liceum był prezesem samorządu szkolnego i członkiem kółka naukowo-literackiego. Następnie ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1953 został nauczycielem akademickim na tej uczelni. Był kierownikiem Zakładu Historii Śląska w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego (1981–1998), prodziekanem Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych (1981–1985), zastępcą dyrektora (1984–1986) i dyrektorem Instytutu Historycznego UWr (1986–1987, 1993–1996).