3., kojarzenie posiadania dziecka z ograniczeniami dotyczącymi dotychczasowego stylu życia i poziomu aktywności, obawy zdrowotne, wstręt lub silny lęk kobiety przed ciążą i porodemKrystyna Slany, Izabela Szczepaniak, Fenomen dobrowolnej bezdzietności we współczesnych wysoko rozwiniętych społeczeństwach, [w:] Małżeństwo i Rodzina, nr 5, 2003. (zob. tokofobia) oraz związanymi z tym dolegliwościami psychosomatycznymi, troska o przeludnienie, problemy ekologiczne, konflikty zbrojne lub inne problemy i zagrożenia, z jakimi zmaga się współczesny świat, wahanie się co do woli posiadania dzieci, brak pragnienia zostania rodzicem, brak tzw. „instynktu macierzyńskiego” i „instynktu ojcowskiego”, obawa przed samotnym wypełnianiem obowiązków związanych z opieką nad dzieckiem, niechęć do tradycyjnych ról kobiecych i męskich oraz samotnego realizowania wzorców płci, postawa antyprokreacyjna i osobiste przekonania, jak np.