Krajowe Obserwatorium Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego (, skr. ) – francuska instytucja gromadząca, analizująca oraz publikująca informacje i dane związane z trudnymi warunkami życia, ubóstwem i wykluczeniem społecznym, a także polityką prowadzoną w powyższych zakresachDidier Gelot, Krajowe Obserwatorium Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego we Francji: działania i zadania, w: Praca Socjalna, nr 1/2013, s.121-136, ISSN 0860-3480.
Geneza i historia Obserwatorium zostało powołane 29 lipca 1998 ustawą o walce z ubóstwem i różnymi rodzajami wykluczenia. Bodźcem do powołania instytucji był raport ojca Józefa Wrzesińskiego z połowy lat 80. XX wieku wskazujący na braki we francuskim społeczeństwie wiedzy na temat ubóstwa i wykluczenia społecznego. Wrzesiński postulował poprawę jakości systemu zbierania danych o tych obszarach, jak również uważał, że nie prowadziło się w nim dostatecznej ilości badań naukowych. Raport wywołał ze strony stowarzyszeń dobroczynnych żądania audytu publicznego systemu statystycznego oraz jego udoskonalenia. Parlament francuski podzielił tę opinię, powołując Obserwatorium.