thumb|Przykład prostego motywu Motyw – struktura powstająca w wyniku współdziałania elementów muzycznych (głównie meliki, rytmiki, harmoniki), najmniejszy element formy. Motyw może być złożony z dwóch do kilkunastu dźwiękówPodstawowa definicja z Encyklopedia muzyki pod redakcją Andrzeja Chodkowskiego..
Najczęściej motywy traktuje się jako budulec bardziej złożonej struktury dźwiękowej: frazy lub tematu muzycznego. Temat jest samowystarczalną myślą muzyczną, w przeciwieństwie do motywu, którego natura jest podstawowa, niedopełniająca się. Związek między motywem a tematem jest taki, jaki pomiędzy tematem a całym utworem muzycznym. W obu przypadkach element mniejszy wydaje się niekompletny, ale mimo to posiada cechy, które wpływają bezpośrednio na strukturę wyższego rzędu. Motyw jest więc najmniejszym, posiadającym wewnętrzną logikę budulcem („cegiełką”) dzieła muzycznego.
Zazwyczaj motyw wiąże się z meliką, jest swego rodzaju „figurą”. Motyw można wyodrębnić z dzieła muzycznego, jedynie znając jego kontekst. Jeżeli grupa dźwięków powtarza się niezmiennie w ciągu trwania całego dzieła, a przy tym sprawia wrażenie niepodzielnego budulca, podstawowej idei – jest motywem.