Naturalna szata roślinna na terenie współczesnego Śródmieścia kształtowana była od czasu ostatnich zlodowaceń 12-16 tys. lat temu, a na przełomie 200 ostatnich lat została poddana silnej antropopresji. Pierwotnie tereny wzdłuż doliny Rawy porastały łęgi i olsy, a na wyżej położonych terenach rosły bory sosnowe oraz buczyny. Rozwój zwartej zabudowy śródmiejskiej w XIX i XX wieku doprowadził do prawie całkowitego zaniku elementów przyrody naturalnej. Według opracowania z 1859 roku, w rejonie katowickiego Śródmieścia znajdowały się następujące tereny zielone: Duży Staw Miejski, park przy zamku, park przy kościele ewangelickim oraz tereny pól uprawnych w południowej części miasta. Na siedliskach zurbanizowanych rozwinęły się m.in. zbiorowiska ruderalne. Tworzyły się także warunki do rozwoju zwierząt synantropijnych, z czego największe znaczenie mają ptaki, wśród których są te, które od dawna towarzyszyły człowiekowi, jak m.in. wróbel zwyczajny czy gołąb skalny, a także rodzime ptaki, które dostosowały się do warunków zurbanizowanych, w tym m.in. jerzyki, jaskółki oknówki czy dymówki.
mały|Fragment placu Karola Miarki w latach 1927–1929