Ukształtowanie powierzchni Tłuczykąt stanowi południową część subsekwentnej Doliny Małej Panwi, która jest obniżeniem o charakterze pradoliny pomiędzy Progiem Środkowo- a Górnotriasowym. Powstała ona w iłach kajprowych leżących na wapieniach środkowego triasu przykrytych piaskami czwartorzędowymi, a jej powierzchnia uformowana jest w rozległe płaskie działy opadające stopniami erozyjnymi w kierunku zachodnim. Działy porozcinane są dolinkami niewielkich rzek o płaskich dnach, dodatkowo ich powierzchnie zostały miejscami przeobrażone w wyniku procesów eolicznych. Dzięki tym procesom wykształciły się misy deflacyjne oraz pola wydmowe z wydmami parabolicznymi, których szczególnie dużo znajduje się na północny wschód od Tłuczykąta, są to tzw. Góry Koszęckie Wielkie i Małe.
Klimat Obszar Tłuczykąta znajduje się w północnym podregionie klimatycznym miasta Tarnowskie Góry charakteryzującym się słabszym zróżnicowaniem warunków klimatycznych, które kształtowane są pod wpływem płytko zalegających wód gruntowych oraz rozległych kompleksów leśnych.