grazing) ze względu na to, że pewne gatunki należące do fitoplanktonu są pomijane przez filtratorów z powodu kształtu lub wielkości. Fitoplankton może też być wyżerany przez inne organizmy np. ryby (tołpyga), ssaki (walenie) lub mięczaki (racicznica zmienna).
W myśl Ramowej Dyrektywy Wodnej stan fitoplanktonu jest jednym z elementów biologicznych, które powinny być brane przy ocenie stanu ekologicznego wód, czyli klasyfikacji ich jakości. Kraje członkowskie Unii Europejskiej w swoim systemie prawnym muszą ustalać parametry fitoplanktonu brane pod uwagę przy monitoringu jakości wód i ich ocenie. Odpowiednie przepisy są ustalane m.in. przez polskie prawo wodneUstawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ..
Kolor oceanu z przestrzeni kosmicznej Zmiana koloru oceanu z niebieskiego na zielony czy brunatny zależy od koncentracji i rodzaju fitoplanktonu. Pierwszy, który zwrócił na to uwagę, był przypuszczalnie William Scoresby, który badał Morze Arktyczne. Komórki fitoplanktonu zawierają barwniki (chromatofory) chlorofil (a,b) (barwa zielona) karoten (pomarańczowy) fikocyjanina (barwa niebieska) fikoerytryna (barwa bordowa) fukoksantyna (barwa brązowa) Niebieski barwnik sinic to fikocyjanina. Barwniki zielenic to chlorofil, a i b, karoteny, i ksantofile. Barwniki okrzemek to chlorofil, a i b, oraz karotenoidy.