Fałszywe wiadomości są tworzone, a następnie rozpowszechniane, m.in. z powodów politycznych, finansowych, ideologicznych (poglądów i przekonań), a także dla rozrywki, zabawy, z chęci zwrócenia na siebie uwagi lub uzyskania rozgłosu. Określenie to odnosi się najczęściej do nieprawdziwych treści publikowanych w mediach, w szczególności w mediach społecznościowych chociaż występują także w mediów tradycyjnych. Często, w celu przyciągnięcia uwagi odbiorców, stosowane są w nich clickbaitySchlesinger, Robert (April 14 2017). „Fake News in Reality”. U.S. News & World Report..
Fałszywe wiadomości są narzędziem propagandy i dezinformacji; mogą być elementem dezinformacji w ramach wojny hybrydowej oraz przyczyną i elementem konfliktu.
Nazwa Określenie fałszywe wiadomości (paszkwile itp.) jest bardzo stare i zostało definiowane w wielu kodeksach (patrz dalej − przypadek Polski), zaś fake news jest modnym anglicyzmem. Zwrot zapożyczony z języka angielskiego przywoływany coraz częściej w celu identyfikacji oraz opisu pewnego zjawiska w obszarze mediów (czy szerzej – komunikacji społecznej) zastępuje „tradycyjne” pojęcie fałszywej informacji. Semantyczna specyfika powoduje, że określenie fake news nie jest tłumaczone na wiele języków narodowych i nierzadko występuje, jak w języku polskim, w swoim angielskim oryginale.