Turczynowicza) Gwardziści rosyjscy, polscy i węgierscy, Łabędzie, Damy, Tancerki baletu, Tancerki neapolitańskie, Duchowieństwo, Spowiednik, Posłowie hescy, Paziowie, Lokaje: zespół baletowy, uczniowie szkoły baletowej i statyści.
Treść baletu Akcja rozgrywa się w Rosji w latach 1884-1896.
PROLOG (1884) Zauroczenie W Sankt Petersburgu gości 12-letnia księżniczka heska Alix. Rozmiłowany w muzyce Czajkowskiego, 16-letni carewicz Niki słyszy dobiegającą melodię z Jeziora łabędziego. To mała Alix gra na fortepianie wpatrzona w ukochaną lalkę łabędzia. Niki jest zauroczony widokiem rozmarzonej dziewczynki i natchniony kontynuuje z nią grę. Kiedy w pokoju muzycznym pojawia się car Aleksander, guwernantka w pośpiechu wyprowadza Alix. Speszony Niki przerywa grę i tuląc jej łabędzia wychodzi posłusznie pod karcącym wzrokiem ojca. Car nie pochwala romantycznych uniesień następcy tronu, więc odbiera mu lalkę księżniczki.