Alfons Fortunat Szaniawski herbu Junosza (ur. 5 marca 1837 w Siedlcach, zm. 20 listopada 1905 w Moskwie) – generał armii rosyjskiej, przedsiębiorca, filantrop.

Życiorys Był synem Leona Pawła urzędnika w Wydziału Kontroli Skarbowej przy sądzie guberni podlaskiej w Siedlcach oraz Tekli z Filigensów. Kształcił się w kolegium pijarskim w Łukowie. Od lutego 1846 służył w Tulskim Korpusie Kadetów w Tule. Po dwóch latach nauki przeszedł do Konstantynowskiej Szkoły Wojskowej w Petersburgu, którą w 1855 ukończył z wyróżnieniem w stopniu chorążego, 11 czerwca 1855 został przydzielony do przybocznej gwardii cesarskiej Pułku Strzelców Pieszych. Od 1860 studiował w Nikołajewskiej Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu, którą ukończył 9 maja 1861 w stopniu podporucznika. 22 stycznia 1862 został przeniesiony do Sztabu Generalnego w Petersburgu, a 22 września 1862 wszedł do Zarządu Głównego Wojsk Kozackich jako kapitan, ze stanowiskiem starszego adiutanta Sztabu Syberyjskiego Okręgu Wojskowego. Był członkiem tymczasowego komitetu ds. kozackiego ustawodawstwa wojskowego i kierował jego kancelarią. Pracował przy organizowaniu Amurskiego Wojska Kozackiego. 20 kwietnia 1867 został awansowany na podpułkownika, a 20 kwietnia 1869 na pułkownika. W 1872 ożenił się z Lidią Rodstwiennow (zm.