Heksamitoza – pasożytnicza choroba wywołana przez wiciowce z rodzaju Hexamita, występująca u ryb.

Etiologia Przypuszcza się, że za chorobę odpowiadają trzy gatunki pasożyta - Hexamita salmonis, Hexamita truttae oraz Hexamita intestinalis. Gatunek Hexamita symphysodoni wywołuje bardzo niebezpieczną "dziurawicę".

Pasożyty występują głównie w odpadach organicznych, żywiąc się nimi. Mogą zostać skonsumowane przez rybę przez co dochodzi do zarażenia, ale od stanu układu odpornościowego zależy czy wiciowce rozpoczną szybko reprodukcję i zaatakują organizm.

Wiciowce te początkowo przechodzą z układu pokarmowego do górnego jelita, gdzie przyczepiają się wiciami do jego ścianek. W dalszym stadium następuje ekspansja do innych narządów. Charakterystyczne jest gromadzenie się wiciowców w głowie ryby, gdzie dochodzi do poważnych uszkodzeń tkanek powodujących ubytki skórne i możliwość zakażenia wtórnego m.in.