Phiona Mutesi (ur. 1996 w Kampali) – ugandyjska szachistka.
Phiona Mutesi urodziła się w Katwe, ubogiej dzielnicy Kampali. Gdy miała trzy lata zmarł jej ojciec, a wkrótce potem brat. Rozpoczęła naukę w szkole, ale po roku zrezygnowała z niej ze względów finansowych i zajęła się sprzedażą gotowanej kukurydzy na ulicach Katwe. Wraz z bratem trafiła do Sports Outreach Institute, organizacji charytatywnej, prowadzącej zajęcia sportowe dla dzieci z ubogich rodzin. Phiona Mutesi rozpoczęła tam grę w szachy pod opieką trenera Roberta KatendeUgandan girl, Phiona Mutesi leads chess revolution from the slums, The Guardian, 18 lutego 2011. Jej szybkie postępy spowodowały, że zaczęła występować w krajowych oraz międzynarodowych turniejach.
Uczestnictwo w Olimpiadzie szachowej w Chanty-Mansyjsku, w 2010 roku, zwróciło na nią uwagę mediów. Amerykański dziennikarz Tim Crothers opublikował w serwisie ESPN artykuł Game of her lifeGame of her life, ESPN, 11 stycznia 2011 poświęcony Phionie Mutesi, a potem opublikował na jej temat książkę zatytułowaną The Queen of Katwe: A Story of Life, Chess, and One Extraordinary Girl's Dream of Becoming a Grandmaster. Prawa do książki nabyła The Walt Disney Company, która w 2016 zrealizowała film zatytułowany Queen of Katwe (Królowa Katwe) w reżyserii Miry Nair.