Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia () – instytucja prawa cywilnego; występuje gdy działający () prowadzi cudzą sprawę bez upoważnienia wynikającego ze stosunku prawnego. Działanie takie prowadzi do powstania pozaumownego stosunku prawnego. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia może polegać na dokonywaniu zarówno czynności prawnych, jak i faktycznych. W prawie polskim instytucja ta została uregulowana w art. 752–757 Kodeksu cywilnego.
Cechy działania Prowadzenie sprawy cudzej, która zarówno według kryteriów obiektywnych, jak i według intencji działającego, należy do sfery interesów innej osoby (niekoniecznie znanej bądź już istniejącej – np. przyszłej osoby prawnej). Dopuszczalne jest prowadzenie jednocześnie sprawy cudzej i własnej. Działający nie posiada odpowiedniej kompetencji prawnej – działanie podejmowane jest bez zlecenia. Działający obowiązany jest działać zgodnie z prawdopodobną wolą osoby, której sprawę prowadzi, a także w miarę możliwości powinien zawiadomić osobę, której sprawę prowadzi, i stosownie do okoliczności albo oczekiwać jej zleceń, albo prowadzić sprawę dopóty, dopóki osoba ta nie będzie mogła się nią zająć (art. 753 § 1 KC). Działanie z korzyścią osoby, której sprawę prowadzi;