W przypadku dopuszczenia się czynu zabronionego przez nieletniego między 13. a 17. rokiem życia sąd stosuje środki przewidziane w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich. Jeżeli jednak sprawca czynu zabronionego ukończył 15 lat i popełnił przestępstwa określone w art. 10 kodeksu karnego, może odpowiadać na podstawie kodeksu karnego, jeżeli sąd uzna, że okoliczności sprawy, stopień rozwoju sprawcy i warunki osobiste za tym przemawiają, a środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczneUstawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny..
Katalog przestępstw określonych w art. 10 kodeksu karnego: zamach na życie Prezydenta RP, zabójstwo, umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, umyślne sprowadzenie zdarzenia powszechnie niebezpiecznego, katastrofa w ruchu lądowym, porwanie samolotu lub statku, umyślne spowodowanie katastrofy w komunikacji, zgwałcenie zbiorowe lub kazirodcze, wzięcie zakładników, rozbój.
Gdy sprawca dopuszcza się czynu zabronionego między 17. a 18. rokiem życia, sąd stosuje przepisy kodeksu karnego, jednakże może zamiast orzekania kary zastosować środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze, jeśli czyn popełniony przez sprawcę jest występkiem, a okoliczności sprawy i warunki osobiste za tym przemawiają.