Mérimée choć widzi w cechach opisywanego przez siebie społeczeństwa przyczyny tragedii, dostrzega w nich jednocześnie zalety, których brak jego współczesnym.
Jak w większości powieści historycznych tego czasu bohaterów Kroniki spotyka wiele niebezpiecznych przygód, w których muszą okazać sprawność fizyczną i męstwo. Czytelnik epoki Restauracji, ganiąc zawadiackość i okrucieństwo XVI-wiecznej szlachty, był nią jednocześnie zafascynowany. Odczuwał potrzebę odwagi i czynów bohaterskich, do której czuł się w realiach ustabilizowanego życia społecznego niezdolny.
Wątek miłosny