Uznanie ochrony konsumenta za jeden z wielu obszarów zainteresowania nastąpiło dopiero z chwilą wejścia w życie Traktatu z Maastricht, na mocy którego nastąpiło podniesienie ochrony konsumenta do rangi zasadniczych intencji Wspólnoty Europejskiej. Traktat wpływał znacząco na możliwość rozwoju prawa konsumenckiego, umożliwiając mu autonomiczny rozwój jako cel całej wspólnoty, a nie tylko jako części regulacji wewnętrznego i wspólnego rynku. Ochrona konsumentów w zakresie usług finansowych, pojawia się pierwszy raz w latach 1996–1998, w związku z powstaniem wewnętrznego rynku, oraz szybkim rozwojem instytucji finansowych w Unii Europejskiej.
Następną znaczącą kodyfikacją prawa ochrony był Traktat Amsterdamski, który wszedł w życie w roku 1999 i rozszerzał prawa konsumenta o prawo do informacji, edukacji i organizowania się w celu ochrony interesów własnych. Kolejny program ochrony przyjęty przez Komisję Europejską na lata 1999–2001 obejmował natomiast większe uznanie dla głosu konsumentów na forum UE, zapewnienie im wysokiego poziomu bezpieczeństwa i zdrowia, oraz pełne respektowanie ich interesów ekonomicznych. Podsumowanie tego planu nastąpiło w zielonej księdze o ochronie konsumenta w Unii Europejskiej wydanej w 2001 roku i obejmowała zakres ochrony konsumenta na wewnętrznym rynku Unii Europejskiej.