Teoria komparatystyki prawniczej – zbiór zagadnień dotyczących nazwy przedmiotu komparatystyka prawnicza, jej treści, przedmiotu oraz istoty. W doktrynie prawa porównawczego istnieje wiele sporów co do tych zagadnień. Głównym z tych sporów jest określenie czy komparatystyka prawnicza jest gałęzią prawa czy zbiorem instrumentów służących do porównywania norm prawnych.
Spór o nazwę przedmiotu Komparatystyka prawnicza, zwana też prawem porównawczym, według Romana Tokarczyka nie posiada desygnatu, gdyż nie ma własnych przepisów czy norm, które regulowałyby stosunki między podmiotami (tak jak ma to miejsce w innych gałęziach prawa). Komparatystyka prawnicza polega jedynie na porównywaniu norm prawnych pod względem ich tworzenia czy stosowania w różnych państwach lub w różnym czasie.
Źródłem trudności związanych z określeniem nazwy i treści prawa porównawczego są spory wśród komparatystów prawnych. Ich poglądy są w niektórych kwestiach rozbieżne, jednak co do zakresu prawa porównawczego są podobne. Istnieją dwie teorie określające zakres prawa porównawczego. Pierwsza z nich nadaje prawu porównawczemu status jednej z gałęzi prawa (tak jak prawo cywilne, prawo karne czy prawo administracyjne) pomimo braku desygnatu.