Podstawy prawne transplantacji ex vivo (łac. „z istoty żywej”) – uregulowania prawne dotyczące transplantacji wyróżnionej ze względu na pochodzenie organu do transplantacji od żywego organizmu. W zakresie tym wyróżnia się przeszczepy między osobami spokrewnionymi, np. rodzice, dzieci, dziadkowie, oraz osobami niespokrewnionymi, np. małżonkowie, osoby bliskie, osoby obce. Zabieg ma na celu ratowanie życia i zdrowia biorcy, realizowany jest więc sens leczniczy przeszczepu. W odniesieniu do dawcy jest to zabieg nieterapeutyczny.
Modele przeszczepów ex vivo U. Schroth i Th. Gutmann zaproponowali trzy modele, którzy podział ten uzależnili od rodzaju i intensywności restrykcji odnoszących się do potencjalnego dawcy, występujących w państwach europejskich.
Model silnej restrykcji Model silnej restrykcji, w którym to krąg dawców jest mocno zawężony i ograniczony, nie przewidziane są żadne wyjątki. Występuje w uregulowaniach francuskich, portugalskich, rosyjskich i fińskich.