Akceptowalność uzależniona jest również od kontekstu sytuacyjnego, np. wyrażenie po południu trudno jest ocenić w kategorii akceptowalności bez wiedzy, w jakich okolicznościach zostało użyte. Można jednak ocenić je w kontekście: Kiedy przyjdziesz? Po południu. Ponadto akceptowalność nie ma jednolitej wartości i może występować w różnym stopniu nasilenia: według Polańskiego następujące wyrażenia można stopniować pod względem akceptowalności od najbardziej do najmniej akceptowalnego: Koń by się uśmiał z tego Pies by się uśmiał z tego Komar by się uśmiał z tego Kamień by się uśmiał z tego.
W opisach lingwistycznych wypowiedzenia nieakceptowalne oznacza się gwiazdką, a wypowiedzenia niezbyt akceptowalne (o charakterze marginalnym) – znakiem zapytania.
Pojęcia akceptowalności i gramatyczności nie zawsze są rozróżniane w sposób ścisły.
Rodzaje akceptowalności Wśród wyrażeń nieakceptowalnych można wyróżnić wyrażenia: niegramatyczne (np. Mężczyzna przyszła do pracy); niezgrabne stylistycznie lub semantycznie nieadekwatne (np. Piotr lubi czekoladę i babcię); semantycznie sprzeczne (np. Janek jest kawalerem, a żonę ma z Wrocławia); sprzeczne z wiedzą o świecie i wiedzą o rzeczywistości (np. Konie śpiewają w Ukajali).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Gramatyka generatywna