Analiza językowa – badanie utworów literackich za pomocą teorii i metod językoznawczych, w tym metod porównawczych (np. między różnymi utworami). Jej celem jest wyodrębnienie elementów składowych języka i ustalenie wzajemnych relacji między nimi. Bierze pod uwagę takie czynniki jak: słownictwo – np. zakres, powtarzalność, znaczenie, gramatyka – np. przestrzeganie zasad, złożoność, powtarzalność, składnia – np. sposób łączenia zdań, przechodzenie między wątkami, struktura – np. ułożenia elementów tekstu.
Do metod analizy językowej należą: metoda dystrybucyjna – badanie kontekstów, w których może wystąpić dany element języka (np. fonem czy grupa wyrazowa). Stworzona przez amerykańską szkołę strukturalistyczną. metoda transformacyjna – badanie za pomocą transformacji struktur językowych, np. strony biernej na stronę czynną.
Metody komputerowe Powstanie lingwistyki komputerowej i przetwarzania języka naturalnego w połączeniu z digitalizacją utworów literackich umożliwiło analizę językową z użyciem komputerów i big data.
Przykładami takich badań są np.