Ciemny las – powieść fantastyczno-naukowa autorstwa chińskiego pisarza Liu Cixina, wydana w 2008. Na język polski została przetłumaczona w 2017 roku i została wydana nakładem Dom Wydawniczy Rebis. Jest kontynuacją Problemu trzech ciał, pierwszego tomu trylogii
Fabuła Retrospekcja, Luo Ji – chiński profesor socjologii, ma okazję spotkania z Ye Wenjie – astrofizyczką z "Problemu trzech ciał", która jako pierwsza skontaktowała się z Trisolaranami i zachęciła ich do inwazji. Ye Wenjie sugeruje, by Luo Ji zapoznał się z „socjologię kosmiczną” w oparciu o zestaw aksjomatów, które kobieta z nim dzieli.
Czasy obecne, ONZ próbuje znaleźć sposób na przetrwanie inwazji floty Trisolaran, która przybędzie za około 421 lat. Głównym utrudnieniem są sofony – mniejsze od atomu, superinteligentne maszyny wysyłane z Trisolaris, z którą mogą poprzez splątanie kwantowe. Ponadto sofony widzą wszystko na Ziemi i hamują postęp ludzkości w fizyce elementarnej.