thumb|200px|Zredukowana kopia nieznanego autora, możliwy warsztat Goi (52 x 34 cm), którą Ferdinand de Guillemardet przywiózł do Francji Portret Mariany Waldstein, markizy de Santa Cruz (hiszp. Mariana Waldstein, marquesa de Santa Cruz) – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi (1746–1828), znajduje się w kolekcji Luwru.
Okoliczności powstania Mariana Waldstein (1763–1808) urodziła się w Wiedniu, pochodziła z austriackiej rodziny arystokratycznej. W wieku 18 lat poślubiła dużo starszego od niej wdowca, markiza de Santa Cruz, i przyjechała do Hiszpanii. Jej mąż zajmował ważne stanowisko na madryckim dworze królewskim, co czyniło go m.in. zwierzchnikiem Goi jako nadwornego malarza. Często podróżowała do Włoch, mieszkała także w Paryżu, gdzie spotykała się z artystami i politykami, m.in. z Napoleonem Bonaparte, kiedy ten był pierwszym konsulem. Była kobietą o silnym charakterze i wyrazistej osobowości. Zakochał się w niej francuski ambasador Ferdinand de Guillemardet, który przed powrotem do ojczyzny zabrał ze sobą kopię portretu namalowanego przez Goyę. Skandalem był jej romans z innym ambasadorem – bratem Napoleona, Lucjanem Bonaparte. Dzięki swoim koneksjom markiza pośredniczyła w tajnych negocjacjach ministra Manuela Godoya z Francją.