W XIX wieku powstały dwie biblioteki działające przy towarzystwach naukowych: niemieckim Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst oraz polskim Towarzystwie Naukowym. Zbiory w tych bibliotekach były systematycznie uzupełniane dzięki ofiarności członków oraz wymianie własnych publikacji z innymi ośrodkami naukowymi.
Wykaz bibliotek Wojewódzka Biblioteka Publiczna – Książnica Kopernikańska w Toruniu – największa biblioteka w Toruniu. Została ona założona 19 lutego 1923 roku jako Książnica Miejska im. Mikołaja Kopernika poprzez scalenie księgozbiorów: Rady Miasta Torunia, Gimnazjum Toruńskiego, Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst i Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Pierwotnie mieściła się w siedzibie Towarzystwa Naukowego przy ul. Wysokiej 16. Zbiory liczące ok. 100 tys. woluminów udostępniono 10 grudnia 1923 roku. Pierwszym dyrektorem Książnicy był Zygmunt Mocarski. W II Rzeczypospolitej Książnica była największą publiczną biblioteką naukową w województwie pomorskim. Do wybuchu II wojny światowej w Książnicy gromadzono tylko prace o charakterze naukowym. Podczas wojny biblioteka działała pod nazwą Stadtbücherei (pol. Biblioteka Miejska). Książki i czasopisma polskie zostały złożone w piwnicy biblioteki. Wbrew przepisom niemieckich władz okupacyjnych nie zostały one zniszczone.