Działalność Straż Parku powstała w 1991 na mocy ustawy o ochronie przyrody (art. 18). Wcześniej w parkach narodowych funkcjonowały posterunki Straży Leśnej.

Straż Parku w Ojcowskim Parku Narodowym powstała w grudniu 1998; zatrudnia czterech funkcjonariuszy. W 2011 Straż Parku Kampinoskiego Parku Narodowego podjęła współpracę z Policją. W okresie objętym kontrolą Najwyższej izby Kontroli (od 1 stycznia 2013 do 30 czerwca 2015) strażnicy i policjanci Komendy Stołecznej Policji przeprowadzili 64 wspólne patrole. Służyły one podnoszeniu kwalifikacji funkcjonariuszy SP, a policjantom umożliwiły szczegółowe zapoznanie się z terenami parku narodowego. NIK oceniła, że podobna współpraca mogłaby być praktykowana przez wszystkie służby i straże.

Straż Parku w Wigierskim Parku Narodowym realizowała w 2016 zadania ochronne w czteroosobowej obsadzie (komendant i trzech strażników), którą wspomagali wyznaczeni pracownicy Służby Parku Narodowego. W tym okresie funkcjonariusze SP przeprowadzili 355 patroli na lądzie i na wodach, z czego cztery zrealizowali wspólnie z policjantami z Komendy Miejskiej Policji w Suwałkach. W trakcie patroli wylegitymowano 260 osób, z których 101 pouczono o konieczności przestrzegania obowiązujących na terenie parku przepisów.