O preterito imperfecto de conchuntivo en bavaro (Konjunktiv Impeafekt) se fa servir ta esprisar situacions irreals, deseyos y requestas formals. Ye alto u baixo equivalent a o condicional simple en l'aragonés en aragonés.
Preterito imperfecto En bavaro existe una forma compuesta y dica tres formas simplas (feble, fuerta y mixta) d'imperfecto de conchuntivo.
Formas compuestas A forma compuesta de preterito imperfecto de conchuntivo ye formada con o verbo auxiliar doa en a suya forma d'imperfecto de conchuntivo y o infinitivo d'o verbo a conchugar. Un eixemplo de conchugación compuesta d'o verbo essn (en aragonés "minchar") ye:
Persona Conchugación Aragonés 1ª Sing. i dààd essn yo mincharía/mincharba 2ª Sing. du dààdsd essn tú mincharías/mincharbas 3ª Sing. eà/sie/es dààd essn él/ella mincharía/mincharba 1ª Plur. mià dààdn/dààn essn nusatros mincharíanos/minchárbanos 2ª Plur. ià dààds essn vusatros mincharíaz/mincharbaz 3ª Plur. de dààdn/dààn essn éls/ellas mincharían/mincharban
Formas simplas Os verbos fuertes fan un cambio vocalico en a suya radiz. A forma feble (tamién en os verbos fuertes) se fa adhibindo a rematanza -àd a la radiz. Bels verbos tienen una tercera forma mixta con cambio vocalico y rematanza en -àd. Un eixemplo de conchugación compuesta d'o verbo essn (en aragonés "minchar") ye:
Persona Forma fuerte Forma feble Forma mixta Aragonés 1ª Sing. i ààß i essàd i ààßàd yo mincharía/mincharba 2ª Sing. du ààßdsd du essàdsd du ààßàdsd tú mincharías/mincharbas 3ª Sing. eà/sie/es ààßd eà/sie/es essàd eà/sie/es ààßàd él/ella mincharía/mincharba 1ª Plur. mià ààßdn mià essàdn mià ààßàdn nusatros mincharíanos/minchárbanos 2ª Plur. ià ààßds ià essàds ià ààßàds vusatros mincharíaz/mincharbaz 3ª Plur. de ààßdn de essàdn de ààßàdn éls/ellas mincharían/mincharban
Verbos febles y fuertes En a siguient tabla pueden veyer-se as formas fuertes, febles y mixtas (si existen) de bels verbos en bavaro. En royo se marcan aquellas formas que ya cuasi no se fan servir en as zonas urbanas, encara que sí existen en as rurals:
{| class="wikitable" | bgcolor=#D8D8D8 | Conchuntivo fuerte bavaro | bgcolor=#D8D8D8 | Conchuntivo feble bavaro | bgcolor=#D8D8D8 | Conchuntivo mixto bavaro | bgcolor=#D8D8D8 | Infinitivo bavaro | bgcolor=#D8D8D8 | Conchuntivo II alemán | bgcolor=#D8D8D8 | Infinitivo alemán | bgcolor=#D8D8D8 | Condicional aragonés | bgcolor=#D8D8D8 | Infinitivo aragonés |- | bgcolor=#F2F2F2 | ààß | bgcolor=#F2F2F2 | essàd | bgcolor=#F2F2F2 | ààßàd | bgcolor=#E6E6E6 | essn | bgcolor=#FAFAFA | äße | bgcolor=#FAFAFA | essen | bgcolor=#FAFAFA | mincharía | bgcolor=#FAFAFA | minchar |- | bgcolor=#F2F2F2 | bliàb | bgcolor=#F2F2F2 | bleiwàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | bleim | bgcolor=#FAFAFA | bliebe | bgcolor=#FAFAFA | bleiben | bgcolor=#FAFAFA | permaneixería | bgcolor=#FAFAFA | permaneixer |- | bgcolor=#F2F2F2 | brààch | bgcolor=#F2F2F2 | brechàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | brechà | bgcolor=#FAFAFA | bräche | bgcolor=#FAFAFA | brechen | bgcolor=#FAFAFA | crebaría | bgcolor=#FAFAFA | crebar |- | bgcolor=#F2F2F2 | drààf | bgcolor=#F2F2F2 | dreffàd | bgcolor=#F2F2F2 | drààfàd | bgcolor=#E6E6E6 | dreffà | bgcolor=#FAFAFA | träfe | bgcolor=#FAFAFA | treffen | bgcolor=#FAFAFA | trobaría | bgcolor=#FAFAFA | trobar |- | bgcolor=#F2F2F2 | drààng | bgcolor=#F2F2F2 | dringgàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | dringgà | bgcolor=#FAFAFA | tränke | bgcolor=#FAFAFA | trinken | bgcolor=#FAFAFA | bebería | bgcolor=#FAFAFA | beber |- | bgcolor=#F2F2F2 | driàg | bgcolor=#F2F2F2 | drågàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | drång | bgcolor=#FAFAFA | trüge | bgcolor=#FAFAFA | tragen | bgcolor=#FAFAFA | levaría | bgcolor=#FAFAFA | levar |- | bgcolor=#F2F2F2 | fànd | bgcolor=#F2F2F2 | finddàd | bgcolor=#F2F2F2 | fàndàd | bgcolor=#E6E6E6 | finddn | bgcolor=#FAFAFA | fände | bgcolor=#FAFAFA | finden | bgcolor=#FAFAFA | trobaría | bgcolor=#FAFAFA | trobar |- | bgcolor=#F2F2F2 | friàg | bgcolor=#F2F2F2 | frågàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | frång | bgcolor=#FAFAFA | fragte | bgcolor=#FAFAFA | fragen | bgcolor=#FAFAFA | preguntaría | bgcolor=#FAFAFA | preguntar |- | bgcolor=#F2F2F2 | frààß | bgcolor=#F2F2F2 | fressàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | fressn | bgcolor=#FAFAFA | fräße | bgcolor=#FAFAFA | fressen | bgcolor=#FAFAFA | trusquiría | bgcolor=#FAFAFA | trusquir |- | bgcolor=#F2F2F2 | gààb | bgcolor=#F2F2F2 | gewàd | bgcolor=#F2F2F2 | gààwàd | bgcolor=#E6E6E6 | geem | bgcolor=#FAFAFA | gäbe | bgcolor=#FAFAFA | geben | bgcolor=#FAFAFA | daría | bgcolor=#FAFAFA | dar |- | bgcolor=#F2F2F2 | gschàh | bgcolor=#F2F2F2 | gschäàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | '| bgcolor=#FAFAFA | geschähe | bgcolor=#FAFAFA | geschehen | bgcolor=#FAFAFA | pasaría | bgcolor=#FAFAFA | pasar |- | bgcolor=#F2F2F2 | gàng | bgcolor=#F2F2F2 | gäàd | bgcolor=#F2F2F2 | gàngàd | bgcolor=#E6E6E6 | geh | bgcolor=#FAFAFA | ginge | bgcolor=#FAFAFA | gehen | bgcolor=#FAFAFA | iría | bgcolor=#FAFAFA | ir |- | bgcolor=#F2F2F2 | hàng | bgcolor=#F2F2F2 | héngàd | bgcolor=#F2F2F2 | hàngàd | bgcolor=#E6E6E6 | hengà | bgcolor=#FAFAFA | hinge | bgcolor=#FAFAFA | hängen | bgcolor=#FAFAFA | pencharía | bgcolor=#FAFAFA | penchar |- | bgcolor=#F2F2F2 | kààm | bgcolor=#F2F2F2 | kemàd | bgcolor=#F2F2F2 | kààmàd | bgcolor=#E6E6E6 | kemà | bgcolor=#FAFAFA | käme | bgcolor=#FAFAFA | kommen | bgcolor=#FAFAFA | plegaría | bgcolor=#FAFAFA | plegar |- | bgcolor=#F2F2F2 | lààg | bgcolor=#F2F2F2 | liegàd | bgcolor=#F2F2F2 | lààgàd | bgcolor=#E6E6E6 | lieng | bgcolor=#FAFAFA | läge | bgcolor=#FAFAFA | liegen | bgcolor=#FAFAFA | chitaría | bgcolor=#FAFAFA | chitar |- | bgcolor=#F2F2F2 | lààs | bgcolor=#F2F2F2 | lesàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | lesn | bgcolor=#FAFAFA | läse | bgcolor=#FAFAFA | lesen | bgcolor=#FAFAFA | leyería | bgcolor=#FAFAFA | leyer |- | bgcolor=#F2F2F2 | liàf | bgcolor=#F2F2F2 | làffàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | laffà | bgcolor=#FAFAFA | liefe | bgcolor=#FAFAFA | laufen | bgcolor=#FAFAFA | correría | bgcolor=#FAFAFA | correr |- | bgcolor=#F2F2F2 | liàß | bgcolor=#F2F2F2 | lassàd | bgcolor=#F2F2F2 | liàßàd | bgcolor=#E6E6E6 | lassn | bgcolor=#FAFAFA | ließe | bgcolor=#FAFAFA | lassen | bgcolor=#FAFAFA | deixaría | bgcolor=#FAFAFA | deixar |- | bgcolor=#F2F2F2 | nàhm | bgcolor=#F2F2F2 | nehmàd | bgcolor=#F2F2F2 | nàhmàd | bgcolor=#E6E6E6 | nehmà | bgcolor=#FAFAFA | nähme | bgcolor=#FAFAFA | nehmen | bgcolor=#FAFAFA | prenería | bgcolor=#FAFAFA | prener |- | bgcolor=#F2F2F2 | ràng | bgcolor=#F2F2F2 | rengàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | reng | bgcolor=#FAFAFA | regnete | bgcolor=#FAFAFA | regnen | bgcolor=#FAFAFA | plevería | bgcolor=#FAFAFA | plever |- | bgcolor=#F2F2F2 | sààh | bgcolor=#F2F2F2 | säàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | säng | bgcolor=#FAFAFA | sähe | bgcolor=#FAFAFA | sehen | bgcolor=#FAFAFA | veyería | bgcolor=#FAFAFA | veyer |- | bgcolor=#F2F2F2 | sàng | bgcolor=#F2F2F2 | singàd | bgcolor=#F2F2F2 | sàngàd | bgcolor=#E6E6E6 | singà | bgcolor=#FAFAFA | sänge | bgcolor=#FAFAFA | singen | bgcolor=#FAFAFA | cantaría | bgcolor=#FAFAFA | cantar |- | bgcolor=#F2F2F2 | schliàg | bgcolor=#F2F2F2 | schlågàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | ' | bgcolor=#FAFAFA | schlüge | bgcolor=#FAFAFA | schlagen | bgcolor=#FAFAFA | trucarías | bgcolor=#FAFAFA | trucar |- | bgcolor=#F2F2F2 | schbràng | bgcolor=#F2F2F2 | schbringàd | bgcolor=#F2F2F2 | schbràngàd | bgcolor=#E6E6E6 | schbringà | bgcolor=#FAFAFA | spränge | bgcolor=#FAFAFA | springen | bgcolor=#FAFAFA | blincaría | bgcolor=#FAFAFA | blincar |- | bgcolor=#F2F2F2 | schdàngg | bgcolor=#F2F2F2 | schdinggàd | bgcolor=#F2F2F2 | - | bgcolor=#E6E6E6 | schdinggà | bgcolor=#FAFAFA | stänke | bgcolor=#FAFAFA | stinken | bgcolor=#FAFAFA | pudiría | bgcolor=#FAFAFA | pudir |- | bgcolor=#F2F2F2 | schdàndd | bgcolor=#F2F2F2 | schdäàd | bgcolor=#F2F2F2 | schdànddàd | bgcolor=#E6E6E6 | schdeh | bgcolor=#FAFAFA | stünde | bgcolor=#FAFAFA | stehen | bgcolor=#FAFAFA | permaneixería | bgcolor=#FAFAFA | permaneixer |- | bgcolor=#F2F2F2 | vàgààß | bgcolor=#F2F2F2 | vàgessàd | bgcolor=#F2F2F2 | vàgàßàd | bgcolor=#E6E6E6 | vagessn | bgcolor=#FAFAFA | vergäße | bgcolor=#FAFAFA | vergessen | bgcolor=#FAFAFA | ixublidaría | bgcolor=#FAFAFA | ixublidar |- | bgcolor=#F2F2F2 | vàschwàndd | bgcolor=#F2F2F2 | vàschwinddàd | bgcolor=#F2F2F2 | vàschwànddàd | bgcolor=#E6E6E6 | ''| bgcolor=#FAFAFA | verschwände| bgcolor=#FAFAFA | verschwinden| bgcolor=#FAFAFA | desapareixería| bgcolor=#FAFAFA | desapareixer|}
En bavaro ye posible creyar a forma feble de cualsiquier verbo adhibindo a rematanza "-àd". Bi ha manimenos cuatre excepcions de verbos que no tienen forma feble ni mixta:
Conchuntivo fuerte bavaro Infinitivo bavaro Conchuntivo II alemán Infinitivo alemán Condicional aragonés Infinitivo aragonés dààd doa täte tun fería fer häd håm hätte haben tendría tener kàndd kenna könnte können podría poder wààr sei wäre sein sería/estaría ser/estar
Beluns d'istos verbos tienen diferents formas seguntes o dialecto:
bringàd, bràchd, bràchdàd = trayería kànndd, kundd, kànddàd, kunddàd = podría miàssàd, miàßd = habría de soidd, soiddàd = habría de woidd, woiddàd = querría wißd, wissàd = sabría Emplego L'uso d'o imperfecto de conchuntivo en bavaro ye equivalent a os tiempos simples de conchuntivo II en alemán. En aragonés traduz a vegadas como pasato imperfecto de subchuntivo y atras como condicional simple. S'emplega en os siguients casos:
Ta fer requestas formals:
Bavaro Alemán Aragonés Dààn Sie à wengàl zamruggà? Würden Sie ein wenig zusammen rücken? Podría fer-se una mica t'aquí?
Cuan se charra de un feito que no ye preciso:
Bavaro Alemán Aragonés I moànàd scho. Ich würde schon meinen. Creería que sí.
Ta construyir oracions condicionals:
Bavaro Alemán Aragonés I wann kunnd, i schlaffàd bis um zwöife middåg. Wenn ich könnte, würde ich bis zwölf Uhr Mittag schlafen. Si podese, dormiría dica as doce d'o meyodía.
Ta esprisar deseyos:
Bavaro Alemán Aragonés Wann i bloß à Gäid hädd! Wenn ich nur Geld hätte! Sisquiera tenese diners!
Bibliografía "Bairische Grammatik"''. Ludwig Merkle. Hugendubel. Múnich, 1975.
Categoría:Tiempos verbals en bavaro Categoría:Pasau imperfecto de subchuntivo