Los prefixos cultos en francés tienen orichen latino u griego antigo y han estau transmesos por vía culta. Pueden derivar de prefixos ya existents en estas luengas u de parolas d'estas luengas.
En muitos casos los prefixos cultos presentan la é indicando una pronunciación que no ha derivau ta atros fonemas pareixius y que ha quedau proxima a las luengas orichinals y a las luengas romances occidentals.
Prefixos cultos d'orichen latino Tabla de prefixos cultos d'orichen latino comuns en francés PrefixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemploab- Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2000., pp 216-218.ab- luent deaborigènead-ad- enta, cercaadditionambi-ambi- dosambivalenceante-ante- antesantéfixebi-bi- dosbilinguecircum-circum- arredolcircumboréalcircon-circum- arredolcirconvolutionco-co- concoéducationcon-con- concondensateurdis-dis- deseparau dedissimilationex-ex- sin de, fuera deexfoliationextra-extra- fuera de, muitoextraterrestrein-in- adintroinductionin-in- sininsolubilitéinter-inter- entreinterrègneintra-intra- adintrointramurosjuxta-chuxta- cercajuxtapositionmalé-male- malmaléficepén(é)-peni- cuasipéninsulepré-pre- antespré-Pyrénéespro-pro- debantprognostiquequasi-cuasi- cuasiquasi-synonymerétro-retro- enta dezagarétrogradesimili-simili- pareixiusimilipierresub-sub- baixosubsidencesuc-suc- baixosuccessionsus-sus- baixosuspensionsuper-super- dencima desuperstrattrans-trans- dillá detransformateurtri-tri- trestriangletris-tris- trestrisannuelultra-ultra- dillá deultrasonvice-vice- en cuenta device-président
Bi ha doblez de prefixos cultos y patrimonals con lo mesmo orichen:
Sufixo culto Sufixo patrimonial ante- avant- dis- des- ex- é- in- en- Jacqueline Picoche y Jean-Claude Rolland: Dictionnaire étymologique du français. Dictionnaires Le Robert, 2009. ISBN 2849024244, 9782849024249. pp 190-191. inter- entre- par- per- pro- pour- sub- sous- super-, supra- sur- trans- tré-, tres- ultra- outre-
Tabla de prefixos cultos comuns en francés provinients de parolas latinas PrefixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemploacét(o)-aceto- vinagreacétobacteraqu(i)-acui- auguaaquifèrearbor-arbor- árbolarboricolecalc-cals- calsocalcairecalor-calor- calorcaloriecarbo-carbo- presencia de carboniocarboxylecarbon-carbon- derivau de lo carbón u de lo carboniocarbonatecarn-carn- carnecarnivoriedéci-deci- diezdécibeligni-igni- fuegoignifugelact-lact- leitlactosemoto-moto- que muevemotocyclettemulti-multi- muitosmultiplicationocto-octo- ueitooctopodeomni-omni- totomniprésencepluri-pluri- uns cuantosplurilinguismeprim(i)-primi- primeroprimitifquinqu-quinque- cincoquinquélobéequint-quint(i)- cinquénquintillionradio-radio- rayoradioactivitéuni-uni- un solounicorne
Prefixos cultos d'orichen griego Tabla de prefixos cultos d'orichen griego comuns en francés PrefixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemploa-a- ausencia deanonymeamphi-amphi- arredol, d'os dos costausamphiboleanti-anti- contrario, inversoantimatièreapo-apo- luent deapomorphiearch(i)-archi- superlativoarchidiocèsecata-cata- enta baixocatabolismedi(a)-dia- a traviés dediagenèsedys-dis- mal estau, mal funcionamiento dysfonctionen-en- adintroencéphaleend(o)-endo- adintroendocarpeépi-epi- dencimaépicarpeeu-eu- bieneuphonieexo-exo- fuera deexodehémi-hemi- mitathémiptèrehyper-hiper- excesohypercorrectionhypo-hipo- debaixohypothèseméta-meta- dimpués, dillá demétastasepar(a)-para- chunto a, contraparasitismepéri-peri- arredolpériphériepro-pro- debant, porpronomsyn-sin- que tienesyndromesym-sim- que tienesymbole
Tabla de prefixos cultos comuns en francés provinients de parolas griegas PrefixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemploaéro-aero- aireaérostatiqueanthropo-anthropo- hombreanthropologiearchéo-arqueo- antigoarchéozoologieauto-auto- él mesmoautodéterminationbaro-baro- pesobaromètrebiblio-biblio- librobibliothèquebio-bio- vidabiologiecaco-caco- malocacographiechrom(o)-cromo- colorchromatographiechrono-crono- tiempochronomètrechrys(o)-criso- orochrysalidedactyl(o)-dactilo- didodactylologiedéca-deca- diezdécamètredémo-demo- pueblodémographiedynamo-dinamo- fuerzadynamomètregastero-gastero- estomagogastéropodegastro-gastro- estomagogastro-entéritegé(o)-cheo- tierragéologiehélio-helio- solhéliocentrismehémat(o)-hemato- sangrehématopoïèsehémo-hemo- sangrehémoglobinehippo-hipo- caballohippocampehoméo-homeo- pareixiuhoméothermiehom(o)-homo- pareixiuhomologiehydr(o)-hidro- auguahydrogèneidéo-ideo- ideyaidéologieiso-iso- igualisoglosselith-lito- piedralithotrophiemacro-macro- granmacrophageméga-mega- granmégalithemés(o)-meso- meyoMésopotamiemétr(o)-metro- mesuramétronomemicro-micro- chicoMicronésienécro-necro- muertenécrosenéo-neo- nuevonéolibéralismeneuro-neuro- niervoneuronenévr(o)-neuro- niervonévroseocta-octa- ueitooctaèdreophtalm-oftalmo- uelloophtalmoplégieoro-oro- montanyaoronymieortho-orto- rectoorthoptèrespaléo-paleo- antigopaléontologiepan-pan- totpanslavismepant(o)-panto- totpantocratorpatho-pato- dolorpathogèneped-ped- ninopédiatrepenta-penta- cincopentagrammephago-fago- mincharphagocytosephilo-filo- aimarphilosophiephon(o)-fono- vozphonologiephoto-foto- luzphototrophiepneum(o)-pneumo- airepneumoniepoly-poli- numerosopolyphyliepseud(o)-pseudo- falsopseudo-fruitpsych(o)-psico- espritopsychologiepyr(o)-piro- fuegopyrolysetechn(o)-tecno- artetechnologietétra-tetra- cuatrotétrapodesthéo-teo- diosthéologiethermo-termo- calorthermodynamiquetop(o)-topo- puestotopologietri-tri- trestrièdretris-tris- trestrismégistetypo-tipo- caractertypologiexéno-xeno- foranoxénolitexylo-xylo- fustaxylopalezoo-zoo- animalzoospore
Referencias
Bibliografía Academia de l'Aragonés: Propuesta ortografica de l'Academia de l'Aragonés. EDACAR, 7. Zaragoza, 2010. Jacqueline Picoche y Jean-Claude Rolland: Dictionnaire étymologique du français. Dictionnaires Le Robert, 2009. ISBN 2849024244, 9782849024249. Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2000.
Cultos Francés