A tuca de Mulleres u cap de Mulleres (en catalán Tuc de Molières) ye un pico de 3.009 metros d'altaria situau en bel meyo d'a zona granitica d'o Pireneu Axial, en as cabeceras d'a val de l'Escaleta (Alto Esera) enta l'ueste y d'a val de Barrabés (Ribagorza) enta l'este. Se troba por tanto en a muga entre Aragón y Catalunya, estando a mas a cima mas oriental d'o macizo de la Maladeta.
Toponimia L'oronimo Mulleres ye d'orichen occitán gascón y corresponde la forma orichinal aranesa Molières, que significa en aragonés "molineras" y presenta la tipica perda gascona de la -N- intervocalica latina. Javier Terrado Pablo: Metodología de la investigación en toponimia. Editor: Javier Terrado Pablo, 1999.
Cheografía A suya cima se en una cresta de tormos, de forma suau en o suyo conchunto, orientada de norte enta o sud.
A versant ueste, a val de l'Escaleta, ye toda ella una tartera de bloques luenga con seis chicoz estanyos d'orichen glacial, que desauguan a o plan d'Aigualluts, a on as auguas se mezclan con as procedents d'a val de Barrancs. Os dos ríos ya chuntos tornan, por un curioso fenomeno karstico, en un luengo recorriu baixo tierra dica a val d'Arán, en o puesto dito Güells del Joeu, en l'Artiga de Lin, alimentando a la fin a la Garona.
A versant este da a la val de Mulleres y ye a mas caracteristica, ya que tien un imponent aspecto alpín. Pendients muit dreitas, con selvas d'abez y fabos en a parti baixa y cuatro estanyos, tamién d'orichen glacial entre os 2.200 y os 2.400 metres, que dan orichen a la Noguera Ribagorzana.
En a parti alta d'ista val y chusto baixo o pico, bi ha una chelera permanent. Por dencima d'os primers lacos, seguntes se puya por a val, se i trobaba un refuchio d'a Federació d'Entitats Excursionistes de Catalunya, con una capacidat ta diez personas. Fue inaugurau en 1974 y desmontau en 2011 debiu a o suyo mal estau. Ascape, mientres agosto de 2011 s'instaló un nuevo refuchio de Mulleres. El nuevo refugio de Molières ya está instalado y abierto. deslivel D'a mesma manera que atros refuchios, a suya utilidat ye actualment cuestionada, ya que a millora d'o material, o entrenamiento y as tecnicas de progresión d'os aficionaus a la montanya fan que a puyada a o pico (bels 1.400 metros de deslivel) se faiga no ya en un día, sino en un maitín, tanto en verano como d'hibierno, estando innecesario fer nueit en o refuchio.
Mientres doce anyos consecutivos a puyada d'a vall de Mulleres dica o pico y o descenso por a val del Nere (val d'Aran) estió l'itinerario d'una important cursa d'esquí de montanya, tresladada actualment ta a zona de Beret.
Vinclos externos Tuca de Mulleres en "Mendikat".
Referencias
Mulleres Mulleres Mulleres Mulleres Mulleres Mulleres Mulleres Mulleres Mulleres Categoría:Montanyas en a muga entre Aragón y Catalunya Mulleres Categoría:Montanyas de Ribagorza