Os mantodeus (, de Mantis y d'o griego eidés, "que tiene aspecto de") son un orden de insectos neopteros comunament conoixius como caballez, maríateresas, plantamesas, santateresas, santamarías, plegamans y tocamantetas. Se'n conoixe unas 2.450 especies repartitas por toz os continents, pero con especial diversidat en os tropicos. A suya caracteristica mas chocant ye a estructura d'as suyas patas debanteras, notablement modificatas pa la captura de presas. A mayoría viven entre a vechetación, en a cual se camuflan perfectament.

Son estreitament relacionaus con os isopteros (termitas) y os blatodeus (cucas), y istos tres grupos son a vegatas reunius en o superorden Dictyoptera, que en ocasions ye considerau como un orden.

Morfolochía O cuerpo ye prolargau, de coloración criptica verda u parda, encara que existen especies coloridas (Hymenopus, Theopompa, Liturgusa) que se camuflan con flors, crosta u liquens. Os mantodeus poseyen una cabeza triangular y móbil. En a frent, sobre o clipeu, se troba un escudo frontal caracteristico, sobre o cual se troban tres ocelos. As antenas son filiformes y l'aparato bucal ye de tipo mastegador. Miden aproximadament entre 8 y 17 cm.

O protórax ye estreito (baciliforme) u tosco. As patas anteriors son raptoras y presentan una coxa prolargata, a vegatas tanto como o fémur. Os femurs son armaus a lo largo d'as marguins ventrals por 2 fileras de robustas espinas, igual que as tibias.

Ecolochía Os mantodeus viven en rechions tropicals, subtropicals y templadas de toz os continents. Habitan en una gran variedat de habitats terrestres, dende l'arena d'o disierto dica o dosel d'a selva tropical. Totas as especies son carnivoras y a suya dieta consiste en atros artrópodos, encara que especies de gran grandaria pueden adhibir chicoz vertebraus. O periodo de reproducción se produz a fins d'o verano y o canibalismo sexual ye común en muitas especies. As fembras meten aproximadament entre 8 y 400 uegos. A esperanza de vida ye d'uns 12 a 14 meses. En a naturaleza son presas de diversos depredadors como que aracnidos, zapos, engardaixos y aus. Os mantodeus son tamién reconoixius por as suyas habilidaz cripticas, podendo confundirse perfectament con o suyo entorno immediato, ya sía por a color u a forma d'o suyo cuerpo.

Especies en a peninsula iberica En Espanya i hai 16 especies, una d'ellas propia d'islas Canarias:Mantis in Iberia.

Ameles assoi (Bolivar 1873) Ameles decolor (Charpentier 1825) Ameles paradecolor Ameles picteti (Saussure, 1869) Ameles spallanzania (Rossi 1792) Apteromantis aptera (Fuent 1894) Geomantis larvoides (Pantel 1896) Iris oratoria (Linnaeus 1758) Mantis religiosa (Linnaeus 1758) Pseudoyersinia paui (Bolivar 1898) Rivetina baetica (Rambur 1838) Sphodromantis viridis (Forskal 1775) Empusa pennata (Thunberg 1815) Perlamantis alliberti (Guerin-Meneville 1843)

Referencias

*