300px|thumb|Teleferico d'o Midi de Bigorra Un teleferico ye un sistema de transporte aerio constituyiu por gabinas penchadas d'una serie de cables que s'encargan de fer abanzar a las unidaz a traviés d'as estaciones. Cuan as gabinas van por tierra se diz funicular. "Transportadores y elevadores". Antonio Miravete. 2004. Ed. Reverte, ISBN 8492134917. Pach. 251
A diferencia prencipal con una telegabina ye que o teleferico gosa constar d'una u pocas gabinas de gran capacidat, mientres que as telegabinas en tienen a-saber-las y mas chicotas. "La Nieve en Aragón". Salvador Domingo Comeche. Cai100, . Pach. 29
Historia L'uso de cables (ya sigan metalicos como d'atros materials, mesmo vechetals) pa sustener una gabina y poder asinas tresladar personas u obchectos con facilidat, superando accidents cheograficos y cursos d'augua, se pierde en o tiempo.
Nomás en o sieglo XVIII se decumentan os primers usos estables y regulars.
En 1907 fue ubierto en Sant Sabastián (Monte Ulia) o primer teleferico pa o trasporte de personas, prochectau por o incheniero espanyol Leonardo Torres y Quevedo y albandonau en agosto de 1912. En 1908 s'inauguró en Bozen a primera instalación pa pasachers d'Europa Central: se tracta d'o Kohlerer Bahn (u funivia del Colle), encara en servicio.
En l'anyo 1966 s'installa por primera vegada un teleferico en l'Etna, o primero en un volcán activo y l'unico en constant menaza de reconstrucción: fue reconstruyiu dimpués d'as erupcions de 1971, de 1983, de 1985, de 1990 y d'os anyos 2001-2002.
En 1979 fue inaugurau en Zermatt o teleferico de Klein Matterhorn, a 3.883 metros d'altaria, y ye o punto d'anvista mas alto d'Europa, mientres que o teleferico mas alto d'o mundo (4.765 m), asinas como o mas luengo (12,5 km), ye o teleferico de Mérida (Venezuela), en o parque nacional de Sierra Nevada de Mérida, que une a ciudat de Mérida con o pico Espejo.
Entre os pioniers d'as tecnicas de teleferico modernas cal remerar a o incheniero sudtirolés Luis Zuegg, nativo de Lana y fundador d'a empresa Hölzl, agora Doppelmayr Italia, asinas como o incheniero alemán Adolf Bleichert de Leipzig (Saxonia), inspirador d'o sistema moderno d'os telefericos y fundador d'Adolf Bleichert & Co. Die Fabrik für Drahtseilbahnen. Adolf Bleichert. Leipzig-gohlis.de, una d'as mas grans empresas de costrucción de telefericos d'o mundo en o sieglo XX.
En a decada de 1990 bi habió una gran concentración de construtors de telefericos. Hue lo día o mercau mundial ye dominau por as empresas Doppelmayr y Leitner.
Se veiga tamién Telegabina
Referencias
Categoría:Remontaderas Categoría:Inventos d'Espanya