Es fráixinsCon as variants freixin, freixen, freixe, fréixel, fraix, fréixel, fraixen, frasno, freix y freixin u fraixinsCon as variants flaixín, fleixín, freixín, fraixino y freixino () son uns árbols d'a familia d'as oliacias (Oleaceae), y gosan estar de planta meya ta gran, fuellas en cheneral caducas (cualques especies subtropicals son perennifolias) y simients pretas en una samara.

Fitonimia Es fitonimos d'as especies d'este chenero en aragonés derivan d'o latín fraxĭnus, que ye parola esdruixola, y conservan l'accentuación en la silaba fra- as variants d'o nombre en belsetán (fréixen) y en l'aragonés d'a Tierra de Biescas (fráxin) u en o toponimo Fraixno. Manimenos esdevién que la terminación -in(o) atona s'asimila a lo sufixo aragonés -ín(o) desapareixendo lo esdruixolo, y d'astí lo fitonimo mas que mas propio de l'aragonés occidental fraxín(o).

En aragonés oriental se fan servir variants d'o fitonimo cognatas con as catalanas como freixe u con sufixo -era tipo freixera. En o castellano d'a depresión d'Ebro se documenta dende Zaragoza a lo Baixo Aragón as formas castellanizadas fleja QUINTANA i FONT, Artur et al. (2004). El Aragonés residual del bajo valle del Mezquín (2ª Ed.); Ayuntamiento de Torrecilla de Alcañiz. Torrociella d'Alcanyiz. , p 87 y flejera correspondients a las formas orientals. O filologo Vicente García de Diego documentó fleha en Miralbueno y la consideró una "forma regresiva" que podeba haber saliu tanto d'o latín fraxĭnus como d'una hipotetica forma romanz fréjano Vicente García de Diego: Formas regresivas españolas. Modern Philology, XVI, nº 11, marzo 1919, p 139..

As formas occidentals yeran as usuals en l'aragonés d'as comunidaz aragonesas (toponimo Fraixno y as formas frasno actuals en o castellano d'ixas zonas).

Toz estos vocables manimenos s'emplegan en aragonés ta la especie de fráixin d'o Palearctico occidental que predomina a Europa, o Fraxinus excelsior, y tamién pa la especie propia d'es sotos de ribera d'a zona mediterrania occidental, o Fraxinus angustifolia

Especies right|thumb|Talla de Fraxinus angustifolia con fuellas. Ista ye una lista d'as especies d'o chenero:

Fráixins de l'este de Nortamerica Fraxinus americana. Fraxinus caroliniana. Fraxinus nigra. Fraxinus pennsylvanica. Fraxinus profunda (sin. F. tomentosa). Fraxinus quadrangulata.

Fráixins de l'ueste y sud-ueste de Nortamerica Fraxinus anomala. Fraxinus cuspidata. Fraxinus dipetala. Fraxinus dubia. Fraxinus gooddingii. right|thumb|Fraxinus excelsior en flor. Fraxinus greggii. Fraxinus latifolia. Fraxinus papillosa. Fraxinus purpusii. Fraxinus rufescens. Fraxinus texensis. Fraxinus uhdei. Fraxinus velutina.

Fráixins d'o Paleartico occidental (Europa, norte d'Africa y sud-ueste d'Asia) Fraxinus angustifolia. Fraxinus angustifolia var. oxycarpa (F. oxycarpa u fraixin de fuella chica). Fraxinus excelsior (fraixin de fuella gran). Fraxinus holotricha. Fraxinus ornus (fraixin floriu). Fraxinus pallisiae.

Fráixins d'o Paleartico occidental (centro y este d'Asia) Fraxinus apertisquamifera. Fraxinus baroniana. Fraxinus bungeana. Fraxinus chinensis. Fraxinus chiisanensis. Fraxinus floribunda. Fraxinus griffithii. Fraxinus hubeiensis. Fraxinus lanuginosa. Fraxinus longicuspis. Fraxinus malacophylla. Fraxinus mandshurica. Fraxinus mariesii. Fraxinus micrantha. Fraxinus paxiana. Fraxinus platypoda. Fraxinus raibocarpa. Fraxinus sieboldiana. Fraxinus spaethiana. Fraxinus trifoliata. Fraxinus xanthoxyloides.

Notas

Referencias

Vinclos externos

* Categoría:Árbols