250px|right|thumb|Letra y sinyada de Felipe I d'Aragón

Felipe I d'Aragón, II de Castiella, y I de Portugal, a sobén conoixiu como Felipe II d'Espanya, tamién dito Lo Prudent (Valladolit, 21 de mayo de 1527 - †El Escorial, 13 de setiembre de 1598). Fue coronato rei d'as dos coronas d'Espanya en 1556 en abdicar d'o trono su pai Carlos I d'Espanya y anyos dimpués, rei de Portugal dimpués d'a muerte de su mai Isabel de Portugal en 1581.

Yera nieto por linia paterna d'a reina Chuana I de Castiella, Chuana la Loca y Felipe de Borgonya, Felipe lo Fermoso, y por linia materna en yera de Manuel I de Portugal y María d'Aragón.

Tenió, chunto con a suya primera muller María I d'Anglaterra, os siguients títols: Felipe y María, per a Mercé de Dios, Rei y Reina d'Anglaterra, Francia, Cherusalem, Irlanda, Castiella y as suyas Indias, Aragón con Nápols y Sicilia, Defensors d'a fe, Archiduques d'Austria, Duques de Milán, Borgonya y d'o Brabant, Contes d'Habsburgo, Flandres y Tirol.

Extensión d'a Monarquía Rei d'Espanya Gubernó dende 1556, cuan su pai abdicó la Corona Hispanica en él, amás d'una parti d'as posesions europeas d'a Casa d'Austria, dica 1598, calendata d'a suya muerte en El Escorial. Antes d'estar monarca d'Espanya, mientres o suyo matrimonio con María Tudor, se fació clamar Rei de Chile t'apuyar o suyo ran enta rei cuan encara no en yera de facto a garra d'as suyas posesions familiars. Mientres os anyos que estió rey, s'acomodó cuatro vegadas, con María Manuela de Portugal, María Tudor, Isabel de Valois y Ana d'Austria.

Estrictament relacionaus con a monarquía hispana, tenió los títols de rei de Castiella, de Leyón, d'Aragón, de Nápols y Sicilia, de Cherusalem, de Portugal, de Navarra, de Granada, de Valencia, de Toledo, de Galicia, de Mallorca, de Sevilla, de Cerdenya, de Cordoba, de Corcega, de Murcia, de Chaén, d'os Algarbes, d'Alchecira, d'as Islas Canarias, d'as Indias, de Perú, d'as Islas y Tierra Firme d'a Mar Oceana, Conte de Barcelona y Sinyor de Bizcaya y de Molina d'Aragón, Gran Duque d'Atenas y Neopatría, Conte d'o Rosellón y d'a Cerdanya, Marqués d'Oristán y de Gociano, Archiduque d'Austria y Duque de Borgonya, de Brabant, de Milán, Conte de Flandres y d'o Tirol, vivindo durantes 12 anyos fuera d'os reinos espanyols, en Suiza, Anglaterra, Flandres, Portugal, etc... mientres que no heredó o trono espanyol.

En 1587, cambió las constitucions d'a Orden de Montesa, d'antes mas fundamento d'o poder reyal aragonés en o Reino de Valencia, fendo que d'allora entabant o cargo de mayestre d'ista recayó dreitament en o rei d'Aragón, y d'ista traza se feba con o control dreito por dencima d'os nobles locals de Levant sin d'intermediarios, con l'obchectivo de privar alzamientos como os que sofrió su pai per man d'as Chirmanías.

Rei de Portugal Dimpués de 1578, anyo en que fue muerto su sobrino lo choven rei Sabastián I de Portugal en a batalla de Kasr el-Kabir, escaicida cuan iste prebaba de conquerir Marruecos, estió tamién coronau rei de Portugal per as Corz de Tomar, dimpués d'haber de luitar os exercitos hispanos (lideraus per o tercer duque d'Alba), contra los insurchents nobles portugueses que no el quereban como rei. Estió asinas una coronación aforzada ta los portugueses, que ta par d'alavez preferiban l'atro tío d'o defunto rei, o cardenal Henrique y dimpués a Antonio, prior de Crato y fillo borde de Loís de Portugal.

Con o poder sobre as tres coronas ibericas, Felipe I d'Aragón tenió dominios en os cinco continents. Per ixo se diz que en os suyos dominios "nunca se poneba lo sol".

Italia, Países Baixos y lo Milanesato thumb|150px|Emblema d'o rei Felipe II d'Espanya. En abdicar Carlos I d'Aragón adhibió, amás d'as posesions estrictament hispanicas, as posesions italianas d'a Corona d'Aragón (os reinos de Napols y Sicilia) ta lo suyo fillo, y también os Países Baixos (que gobernaría dimpués a infanta Margalida de Parma) con o ducau de Milán (dito popularment O Milanesato'').

De todas as posesions que heredó d'o suyo pai, os Paises Baixos estioron os mes conflictivos, chunto con o Franco Condau (Borgonya), que yeran a rechión historica d'Europa conoixida como la Lotarinchia (l'herencio de Lotario, fillo de Carlos Magno).

Politica interior O principe Carlos (1545-1568) y lo problema dinastico O principe Carlos naixió en 1545, fillo d'a primera muller d'o rei, María Manuela de Portugal dos anyadas dimpués d'a voda, morindo la reina en a suya naixencia. Caracterizau per o suyo desequilibrio mental dende chicorrón, o principe medró tamién fisicament feble y arguellau. Como primochenito d'o rei, fue educau en a Universidat d'Alcalá de Henares con o chermanastro d'o rei, don Chuan d'Austria.

Fació una conspiración con os rebels de Flandres en contra d'o suyo pai, y dimpués de numerosos escandalos relacionaus con ixo, prebó d'apunyalar publicament a lo duque d'Alba, per ixo fue deteniu per o suyo pai y tresladau enta lo castiello d'Arévalo, a on morió de fambre, perque no quereba minchar, y en estato de puro esvarío, en 1568. O escaicimiento d'ixes terribles feitos afectó fundament dende ixe día a la personalidat d'o monarca.

Ista situación fació que o rei estase sin d'hereus ta lo suyo patrimonio, y propició lo pacto d'un nuevo matrimonio d'o rei con a princesa María Tudor, futura María I d'Anglaterra, d'a que no tenioron fillos, pero bi habió complicacions diplomaticas por a complexa situación d'as relacions internacionals d'a corona anglesa per ixas envueltas.

Primer conflicto franco-espanyol y lo tractau de Cateau-Cambrésis thumb|left|200px|Isabel de Valois, filla d'Henrique II de Francia. A oposición d'os intereses monarquicos per man d'a Corona d'Aragón sobre los suyos territorios mediterranios, que perdeban mercaus per a competencia d'as republicas d'o norte d'Italia, y l'encrudimiento d'as guerras en os Países Baixos (a on as fuerzas espanyolas habioron importants victorias sobre las plazas francesas de Sant Quintín y Gravelinas), amés de diversos escandalos protagonizaus per a diplomacia francesa que prebaba d'influyir sobre as Corz de Nápols y Sicilia, remató con l'esclatiu d'un conflicto entre as dos casas reyals en 1557.

O proceso d'a guerra, con numerosas victorias espanyolas, feba periglar os intereses franceses sobre las islas mediterranias de Corcega y Cerdenya, y portó enta la sinyadura d'un d'os mes importants tractaus de paz d'o sieglo XVI, a clamata paz de Cateau-Cambrésis, en 1559, a on sinyoron as casas reyals d'Anglaterra, Francia y Espanya.

Con iste tractau de paz as dos coronas nortencas reconeixiban l'hechemonía hispana sobre los Países Baixos, y la colaboración entre Henrique II de Francia y la corona espanyola en a luita contra lo protestantismo.

Un d'os compromisos fincaus adintro d'o tractau yera l'atrazamienyo entre Felipe II y Isabel de Valois, filla d'o rei francés, que heba d'estar a suya siguient muller. D'iste matrimonio naixoron 2 fillas, a infanta Isabel Clara Euchenia (acomodada con l'archiduque Alberto d'Austria) y Catarina Micaela (acomodada con o duque de Saboya).

En 1568 morió Isabel de Valois en a naixencia d'o que heba d'haber estau o fillo hereu d'o rei espanyol, l'infant Carlos, deixando de nuevas a Corona Hispanica sin d'hereu masculino, y un rei con 41 anyadas d'edat.

Vinclos externos

Árbol chenealochico

Categoría:Reis d'Aragón Categoría:Reis d'Espanya Categoría:Reis de Castiella Categoría:Reis de Portugal Categoría:Muertos en El Escorial Categoría:Naixius de Valladolit Categoría:Casa d'Habsburgo Categoría:1527 (naixencias) Categoría:1598 (muertes)