A Republica Islamica de Pakistán u Pakistán (پاکستان en Urdú) ye un estau situau en o centro-sud d'Asia, que muga con India, Irán, Afganistán, China y a mar Arabica. Pakistán tien una población de cuasi 250 millons de habitants (estimación, 2022; ye o cinqueno país d'o mundo en numero d'habitants), a mayoría d'éls de relichión musulmana, y a on l'Islam en ye a relichión oficial (ye o segundo país d'o mundo por numero d'habitants de relichón islamica). A moneda oficial d'o país ye la rupia pakistanesa.
A suya capital se troba en a ciudat d'Islamabad, encara que a ciudat d'o país con mayor numero d'habitants ye Kaarachi. A ciudat de Lahore destaca en estar a capital cultural d'o país.
A palabra Pakistán ye un acronimo ideyau por Choudhary Rahmat Ali, establidor d'o Movimiento Nacional Pakistanés, anque ye tamién una palabra que en Urdú significa tierra d'os puros.
Dende o punto de vista politico, Pakistán ye dende a suya independencia en 1947 con a partición d'a India en rematar o Rakh britanico una republica parlamentaria de tipo federal, formada por cinco provincias a mas d'un territorio federal arredol d'a capital, Islamabad. Antiparte, Pakistán ye en conflicto con o suyo país mugant a l'este, la India, por o control de Caixmir, en reclamando Pakistán l'estau indio de Jammu y Caixmir como parti integrant d'o país. Dende la independencia d'o país, habió una guerra de secesión d'a parti oriental d'o país, clamada Pakistán Oriental, que con l'aduya d'a India plegó en a suya independencia con o nombre de Bangladesh.
Ye un país con una muit rica Historia, en estar o puesto a on se i desarrolloron importants culturas y civilizacions, como la clamada Cultura de Mehrgarh u la Civilización d'a val de l'Indo, dos d'as culturas mas antigas conoixidas. Dende alavez en o suyo territorio floreixioron importants escaicimientos historico-culturals, en destacando en estar o puesto a on se i produció un sincretismo entre la Civilización griega, la Civilización persa y o budismo, que estió l'orichen d'o clamau grecobudismo. Tamién naixió en Pakistán l'Imperio Mogol, que crontroló bella cosa d'a India dica que lo desplazoron os britanicos en o sieglo XIX, encorporando l'actual Pakistán en lo Raj britanico, en fendo-ie parte edica que en 1947 Pakistán plegó en a suya independencia.
Toponimia O nombre de Pakistán significa literalment "tierra d'os puros" u "tierra de pureza", en urdú y persa Burki, Shahid Javed. "Pakistan". Brittanica. Encyclopædia Britannica, Inc. Fa referencia a la palabra پاک, que en persa y en pashto significa puro. Raverty, Henry George: A Dictionary of Pashto. O sufixo ـستان, que se translitera en as luengas occidentals (incluyindo-ie l'aragonés) como sufixo stán (y que ye muit productivo en toponimia d'Asia Central), ye d'orichen persa y significa "tierra de" u "lugar de". Ford, Mat: Kazakhstan's President Is Tired of His Country's Name Ending in 'Stan' Afghanistan, Kazakhstan: How Many "-stans" Are There?. Dictionary.com. Hayyim, Sulayman: ستان, New Persian-English Dictionary, vol. 2, Teherán, Librairie imprimerie Béroukhim.
Qui emplegó por primera vegada lo nombre Pakistán estió Choudhry Rahmat Ali en 1933. Yera un activista d'o Movimiento por Pakistán, y en fizo la suya publicación en un panfleto titulau Agora u mai. Viviremos u moriremos ta siempre?., Texto completo d'o manifiesto. en fendo-lo servir como un acronimo ("trenta millons de chirmans musulmanes que viven en PAKISTÁN") ta referirse a las cinco rechions d'o norte d'o Raj britanico: Panchab, Afgania (Frontera d'o Nord-ueste), Caxmir, Sindh y Baluchistán.
Historia
Neolitico
thumb|300px|O chacimiento arqueolochico de Mehrgarh. La historia de l'actual territorio que ocupa Pakistán ye compartida intermitentment por Afganistán, la India y Irán, y se remonta dica los prencipios d'a vida humana en o sud d'Asia. Se i troban bellos chacimientos arqueolochicos habitaus por hominidos d'o Paleolitico en a val d'o río Soan, un d'os prencipals afluents d'o río Indo.
En trobar-se Pakistán en a rota seguida por os primers Homo sapiens en estendillar-se dende o suyo territorio orichinal en Africa, en seguindo la linia costera enta l'este, ista rechión estió un d'os primers puestos ocupaus por l'hombre moderno en Asia. Asinas, en Pakistán se i troba l'important chacimiento arqueolochico de Mehrgarh (que da o suyo nombre a la Cultura de Mehrgarh), a l'ueste d'a val d'o río Indo y entre las modernas ciudaz de Quetta, Kalat y Sibi. A importancia d'iste chacimiento se debe a que ye en iste lugar a on l'arqueologo francés Jean-François Jarrige i trobó en excavacions feitas entre 1974 y 1985 as primeras muestras d'agricultura (y tamién d'o mas antigo emplego de ceramica en Asia), practicadas por os habitants semi-nomadas d'a redolada, en cultivando trigo y hordio, entre 7000 aC y 5500 aC. Istos habitants semi-nomadas tamién practicaban a ganadería, con evidencias d'a existencia de uellas y crabas. Entre 5500 aC y 2600 aC s'han trobau en ixe mesmo chacimiento evidencias d'existencia de metalurchia.
Edat de Bronce
thumb|250px|Mapa d'extensión d'a Civilización d'a val de l'Indo. En Pakistán se i troban tamién as antigas ciudaz de l'edat de Bronce de Harappa y Mohenjo-Daro, perteneixients a la clamada Civilización d'a val de l'Indo, cultura que se considera como una continación d'a Cultura de Mehrgarh, porque se creye que os suyos habitants albandonoron o lugar como consecuencia de cambios en a climatolochía en tresladando-se mas a l'ueste enta Harappa y Mohenjo-Daro. A dita Civilización d'a val de l'Indo ye considerada por los historiadors como una d'as tres prencipals civilizacions, chunto con as Civilizacions mesopotamicas y l'Antigo Echipto.
Dica 1974, que no se conoixeba Mehrgarh, se consideraba que la cultura mas antiga de l'actual Pakistán yera la Civilización d'a val de l'Indo. A Civilización d'a val de l'Indo floreixió dende o 3000 aC en abarcando gran parte de l'actual Pakistán, a on tamién se troban atros chacimientos destacaus d'ista Cultura, como Dholavira, Ganweriwala, Lothal u Rakhigarhi.
A Civilización d'a val de l'Indo despareixió arredol de 1700 aC en plegar en a redolada pueblos nomadas procedents de l'ueste (u talment d'o norte), os pueblos indoeuropeus, en a dita migración indoaria, ubrindo-se asinas o periodo vedico.
Periodo vedico
En plegar en a rechión os pueblos indoiranios (conoixius como arios) con a migración indoaria s'instaloron en a redolada descrita como Siet rius sagraus en o Rigveda, ríos que hue no s'ha podiu identificar, pero que se considera que se troban en o norte de Pakistán. Istos pueblos facioron dentrar a rechión en a Edat de Fierro. Ye en este periodo cuan se constituyen as bases de l'Hinduismo y d'a Civilización hindú, entre finals d'o II milenio aC y metat d'o I milenio aC. O periodo recibe o suyo nombre d'os Vedas, os mas antigos textos sagraus d'os pueblos indoarios y que encara hue fan parte fundamental de l'Hinduismo. L'Arquelochía denomina iste periodo como Cultura d'as tumbas de Gandhara, succedida por a Cultura d'a ceramica grisa pintada.
En a ciudat de Taksila, que floreixió dende o sieglo V aC, se i redactó en o sieglo III aC o Mahābhārata, un d'os textos fundamentals de l'hinduismo.
Persas y griegos
250px|thumb|Mapa amostrando o territorio d'o Reino indogriego. L'Imperio Aquemenida conquerió una parti important de l'actual Pakistán, alto u baixo dica lo río Indo enta l'este incluyindo-ie las planas d'o Panchab (actualment en la India) y os territorios d'a val de l'Indo dica la Mar Arabica mientres o reinau de Ciro II lo Gran, arredol de 520 aC, adhibiondo-los a una d'as suyas satrapías, que yera lo nombre que alavez recibiban as divisions administrativas aquemenidas. O territorio estió baixo control aquemenida dica l'esboldregamiento d'o suyo poderío con as guerras contra Aleixandre lo Gran.
En 334 aC as tropas d'o Reino de Macedonya d'Aleixandre lo Gran redotoron a l'Imperio Aquemenida, plegando enta los suyos territorios mas orientals, ye decir, en l'actual Pakistán. Con a redota de Poros d'Hidaspes (o suyo reino se trobaba arredol de l'actual Lahore, en o Panchab) en a batalla d'o río Hidaspes, os macedonyos conquerioron a mayor parte d'o Panchab. Tanimientres, as tropas macedonicas se negoron a continar avanzando enta l'Oriente y finalment Aleixandre optó por retornar y albandonar o suyo prochecto de conquiesta d'a India. Sindembargo, Aleixandre mantenió tropas en a rechión, construyendo-ie bellas fortificacions y establindo bellas ciudaz, mas que mas ta controlar o comercio d'a India a traviés de l'Asia Central entra la China. Istas guarnicions, a on i participaban de conchunto macedonyos, griegos y persas, ubrioron un amplo intercambio cultural entre dos mundos, o mundo d'a Civilización hindú y o mundo d'a Civilización griega a traviés d'os reinos helenisticos, con participación d'a Civilización persa y mugando con a Civilización chinesa y a Civilización mongol.
Con ixe sincretismo entre la Civilización griega, la Civilización persa y o budismo cristalizó en o clamau grecobudismo, que comportó dende o punto d'anvista politico la creyación d'un nuevo reino, conoixiu como Reino grecobactrián, fundau en la redolada de Bactria arredol de 250 aC por Diodoto I y que mugaba a lo norte con os escitas, a l'este con China, a lo sud-este con o Imperio Maurya, y a l'ueste con l'Imperio Parto. Cuan lo Reino grecobactrián s'esboldregó lo succedió parcialment o Reino indogriego, dende 200 aC dica 10 dC.
L'Imperio Maurya
Ixos reinos indogriegos convivioron con l'Imperio Maurya, establiu arredol de 320 aC por Chandragupta Maurya, fundador d'a dinastía Maurya y expandiu por Aśoka, qui estió a prencipal figura d'a historia d'iste reino, y que s'expandió por una parti important de Pakistán. Estió este imperio qui estendilló o budismo por la redolada (en estar dende Aśoka la relichión cuasi oficial de l'imperio), encara que ya teneba presencia d'antis mas. Ye con a dinastía Maurya y con os reinos indogriegos que la redolada plega en o suyo mayor periodo d'esplendor.
L'Islam En 711 plegoron as tropas d'o Califato Omeya mandadas por Mohamed ben Qasim al-Taqafi, qui conquerió o sud de l'actual Pakistán (Sind y Panjab) y asentó las bases d'a posterior expansión de l'Islam en Pakistán y la India. Dende alavez, estioron sobirans d'ista relichión qui fundoron succesivos estaus en a rechión, l'Imperio Gaznavida, o Soldanato de Delhi y l'Imperio Mogol.
L'Imperio Gaznavida
250px|thumb|Territorios que feban parte de l'Imperio Gaznavida. En 962 Abu-Mansur Sebüktigin, un antigo mameluco d'orichen turco, Sebuktigin en l'Encyclopædia Britannica online. establió un reino arredol d'a ciudat de Gazni, en l'actual Afganistán, y fundó l'Imperio Gaznavida, rechiu por a dinastía gaznavida, y que en a suya maxima extensión encorporó lo Panchab, baixo lo gubierno de Mahmud de Gazni, o rei mas destacau d'a dinastía.
O Soldanato de Delhi
O Soldanato de Delhi naixió en 1206 establito por Qutb-ud-din Aibak, un cumán que tamién estió mameluco y que fundó a dinastía ghulam (u dinastía mameluca). Iste soldanato s'estendilló por o norte d'a India y por Pakistán, mas que mas en as vals d'os ríos Ganches y Indo y l'ocuporon succesivament dimpués as dinastías Khilji, tughlaq, sayyida y Lodi. O soldanato estió muit important mas que mas en a suya vertient cultural, en marcar una etapa de floreiximiento d'a Cultura.
L'Imperio Mogol
En 1517 Babur, descendient de Tamerlán, redotó a Ibrahim Lodi en a batalla de Panipat y en 1526 establió un imperio de radices turco-mongols (turcomolgols) y relichión islamica (l'Imperio Mogol)que conquistó y controló Pakistán y la mayor parti d'a India dica 1858. Akbar, nieto de Babur, estió qui fació plegar l'imperio en o suyo maximo esplendor.