El griegu escríbese col Alfabetu griegu, desendolcáu en dómines clásiques (alredor del sieglu IX e.C.) aportando hasta anguaño. Les sos lletres son emplegaes en munchos idiomes pa una bayura de funciones: símbolos matemáticos, nomes d'estrelles...

L'alfabetu griegu ye la adautación del alfabetu feniciu al mundu helénicu, magar qu'otres teoríes ven influyencies del proto-cananéu, incluso del exipcianu, asiriu o de la escritura cretense.

Al principiu esistíen sólo les mayúscules, siendo les minúscules emplegaes más tarde como valores numbéricos.

Tablas

Les lletres griegues y les sos derivaciones son como vienen darréu (la pronunciación sigue la normativa SAMPA):

Lletres clásiques

Lletra Nome Pronunciación Valor Lletra hebrea correspondiente HTML Α α Alfa /a/ /a:/ 1 Aleph (') /a/ α Β β Beta /b/ 2 Beth /b/ β Γ γ Gama /g/->/G/ /j/(ga,gue,gui,go,gu) 3 Gimel /g/ γ Δ δ Delta /d/->/D/ 4 Daleth /d/ δ Ε ε Épsilon /e/ 5 He (h) /h/ ε Ζ ζ Zeta /dz/->/z/ 7 Zain /dz/ ζ Η η Eta /E:/->/i/ 8 Heth (h*) η Θ θ Theta /t_h/->/T/ 9 Thet (t*) θ Ι ι Iota /i/ -> /i/ /j/ 10 Yodh (y) /j/ ι Κ κ Kapa ~ kappa /k/ 20 Kaph /k/ κ Λ λ Lambda /l/ 30 Lamed /l/ λ Μ μ Mi /m/ 40 Mem /m/ μ Ν ν Ni /n/ 50 Nun /n/ ν Ξ ξ Xi /ks/ 60 Samekh (s) ξ Ο ο Ómicron /o/ 70 Ain () ο Π π Pi /p/ 80 Pe /p/ π Ρ ρ Ro /r/ 100 Resh /r/ ρ Σ σ,ς Sigma /s/ 200 Shin (sh) /S/ σ Τ τ Tau /t/ 300 Taw /t/ τ Υ υ Ípsilon /u/->/y/->/i/ 400 De Wau υ Φ φ Phi /p_h/->/f/ 500 orixe disputáu φ Χ χ Khi /k_h/->/x/ 600 orixe disputáu χ Ψ ψ Psi /ps/ 700 orixe disputáu ψ Ω ω Omega /O:/->/o/ 800 Ain () ω

Lletres obsoletes

Lletra Nome Pronunciación Valor Lletra hebrea correspondiente Ϝ ϝ (1) Digamma /w/ 6 Waw (Vav) /w/ Ϛ ϛ (2) Stigma /st/ 6 Waw (Vav) /w/ Ͱͱ (1) Heta /h/ – Heth (h*) Ϻ ϻ (1) San /ts/ – Sade (s*) /ts/ Ϙ ϙ (1) Qoppa /k/ 90 Qoph /q/ Ͳ ͳ (1) Sampi /ss/ /ks/ 900 Sade (s*) /ts/ Ϸ ϸ (3) Sho /ʃ/ – Sade (s*) /ts/

(1): Lletra desaniciada del alfabetu nos primeros tiempos, enantes del periodu qu'agora se llama "clásicu".

(2): Lletra desaniciada bizantina.

(3): Lletra desaniciada bactriana.

Historia El camudamiendu más grande, en comparanza col so predecesor (l'alfabetu feniciu), ye la introducción de vocales ensin les que'l griegu nun se podría lleer, a la escontra que'l feniciu. Foi'l primer alfabetu en crear vocales (ensin contar el pocu conocíu ugaríticu) y d'él deriven los alfabetos llatín y cirílicu, amás d'otros. Los alfabetos hindis y l'etíope asina como l'antiguu húngaru desendolcaron vocales de forma independiente. Les primeres vocales foron: alpha, epsilon, iota, omicron, y upsilon, copiaes de lletres fenicies que nun teníen valor fonéticu en griegu. En griegu oriental la lletra eta representaba una e llarga, y la omega una o llarga. Nos alfabetos semíticos les vocales delles vegaes representábense per aciu de signos nes consonantes, como anguaño fai l'árabe.

Hebo delles variantes del alfabetu na primera dómina, destacando l'occidental (calcidianu) y oriental (xónicu), siendo'l primeru'l que daría llugar al alfabetu etruscu y romanu. Atenes adoptó la escritura xónica nel 403 e.C., y llueu les otres versiones desaniciáronse. El griegu escribíase d'izquierda a drecha.

Na Edá Media, la escritura sufrió camudamientos paralelos a los del alfabetu romanu: les minúscules convirtiéronse nes dominantes na escritura manual. Aristófanes de Bizanciu creó l'acentuación pa una meyor pronunciación. La lletra σ escríbese ς al final de pallabra.

Referencies

Enllaces esternos Greek Unicode Issues