La República d'Obreros y Campesinos d'Asturies (delles, tamién denomada como República Socialista d'AsturiesHugh Thomas, La Guerra Civil Española, páx. 161) foi'l réxime políticu que s'organizó na parte central d'Asturies nel periodu qu'abarca dende'l 5 d'ochobre de 1934, data na qu'anició la Revolución d'Asturies, al 18 d'ochobre d'esi mesmu añu, data na que los trabayadores asturianos rindiéronse al exércitu de la República Española, baxo'l gobiernu de los Radicales d'Lerroux y la CEDA.«L'Ochobre Roxu asturianu pola República Socialista Federal cumple'l so 70 Aniversariu» Mundo Obrero n'Internet
Historia Nel contestu de la Segunda República Española, n'ochobre de 1934 el partíu conservador CEDA entró a formar parte del gobiernu radical republicanu baxo la presidencia d'Alejandro Lerroux.Hugh Thomas, La Guerra Civil Española, páxs. 156-157 Pa numberosos sectores de la izquierda española ello suponía'l primer pasu pal establecimientu d'un gobiernu fascista n'España, dao que la CEDA nun se declaraba fiel a la República y la dialéutica del so cabezaleru, José María Gil-Robles, yera mui asemeyada a la de los fascismos europeos.
En toa España preparáronse estremaes aiciones en rempuesta a esti desasosiegu, anque n'Asturies la rempuesta obrera diba alganzar el grau d'auténtica rebelión.Hugh Thomas, La Guerra Civil Española, páx. 160 Ésta preparóse cuidadosamente per toa Asturies, col cuartel xeneral de la mesma n'Uviéu, a la postre capital asturiana. Los mineros taben bien organizaos pa cuando la mañana del 5 d'ochobre de 1934 escomenzó ésta: Cuntaben con numberoses armes, dinamita y con comités conxuntos de trabayadores pa dirixir les sos actividaes. Haza les ocho y media d'esi día proclamóse dende'l balcón de la casa conceyu de Mieres por Manuel Grossi Mieres de la República Socialista.
Tres la proclamación de la República Socialista, tomó'l poder un Comité Revolucionariu qu'exerció'l poder políticu de la zona controlada polos revolucionarios, llegando a esistir hasta trés comités colos sos respeutivos presidentes:Hugh Thomas, La Guerra Civil Española, páx. 163
Ramón González Peña; presidente del primer comité. Teodomiro Menéndez; presidente del segundo comité. Belarmino Tomás; presidente del tercer y últimu comité.
Foi proclamáu n'Uviéu pol comité revolucionariu compuestu poles distintes fuercies de l'Alianza Obrera qu'apoyaba y preparaba la revolución. Les fábriques d'armes (especialmente la de Trubia) fueron tomaes y se punxeron a producir día y nueche, mentres se llegó a constituyir un Exércitu Roxu qu'algamó cifres de 30.000 efeutivos.Hugh Thomas, La Guerra Civil Española, páx. 162
La revolución asturiana viose práuticamente abandonada pol restu del movimientu obreru n'España, polo que'l gobiernu de Madrid pudo reprimila fácilmente. Nos momentos finales de la revolución, Belarmino Tomás fadría un llamáu a los obreros y mineros pa poner fin a la llucha:
Tres la derrota militar y la rendición énte'l xeneral Franco desapaecía esti Estáu de curtia duración.
Referencies 7. Manuel Grossi Mier. Diarios de la Insurreción de Octubre, páx. 26
Categoría:Historia d'Asturies Categoría:Estaos desapaecíos d'Europa Categoría:Estaos socialistes