Cestrum nocturnum ye una planta de la familia de les solanacees. thumb|Detalle de les fueyes y flores thumb|Inflorescencia thumb|Detalle de les fueyes
Descripción Ye un arbustu o árbol qu'algama un tamañu d'hasta 5 m d'altu, con ramines menudamente pubescentes, glabrescentes. Les fueyes ovaes o elíptiques, de 6-11 cm de llargu, el ápiz acumináu, la base obtusa, glabres cuando madures; y con peciolos de 1-2 cm de llargu, glabros. Les inflorescencies presentar en forma de recímanos curtios con munches flores, axilares o terminales, frecuentemente nes cañes frondosas, de cutiu atropaes o formando panícules, el raquis dacuando puberulento, allargar nel frutu, pedicelos subobsoletos, flores nocherniegues y conspicuamente fragantes; mota cupuliforme, de 2-3 mm de llargu, glabro, llobos angostamente deltoides, 0.4 (–1.5) mm de llargu; la corola mariella o verdosa, en forma de tubu delgáu, de 14-19 mm de llargu, espandiéndose nel 1/3 apical, piloso per dientro nel puntu d'insertamientu de los filamentos, glabro per fora, los llobos de 3 mm de llargu, puberulentos; filamentos llibres por 3-5 mm del so llargor, denticulaos, glabros. El frutu ye un baga globosa, d'hasta 7-10 mm de llargu, blanca; con granes de 3-6 mm de llargu.
Distribución y hábitat Orixinaria del continente americanu, alcuéntrase-y dende'l centru-sur de Méxicu hasta Suramérica.
Importancia económica y cultural Usos En xardinos, cerca de les viviendes, pa esfrutar del fondu golor que se produz nes nueches de branu; tamién en patios. Cultivo Suelu sanu. Clima templáu-templáu. Esposición a plenu sol o semisombra. Pel iviernu débese-yos apurrir una fradadura de rebaxe nes cañes. Procuros Toles partes de la planta son altamente tóxiques. Clasificada en ciertos países como planta invasora.
Propiedaes Esta planta indicar con mayor frecuencia pal dolor de cabeza en Puebla, Oaxaca y Tabasco; y pal plasmu en Veracruz y Puebla. Tamién en casu de dolor estomacal encamiéntase un bañu col té de les fueyes o les fueyes resfregaes n'alcohol y asitiaes como chiquiadores.
Per otru llau, úsase-y en carecimientos de la piel como son los granos y mezquinos y nel sarampión; amás, tien la cualidá desinfestante pa firíes y encamiéntase-y como antinflamatorio y como anticrotálico. Inclusive se-y emplega pa enfermedaes de los pulmones y como antitusígeno; tamién pa los neños enfermos del embelicu, pal sudu frío, pa evitar la cangrena y curar la rabia. Méntase la so utilidá como desodorante. Hestoria Nel sieglu XX Maximino Martínez refier al güel de nueche como antiepiléptico. Darréu la Sociedá Farmacéutica de Méxicu señala'l so usu tamién como antiepiléptico y como sedante. Química Les fueyes de C. nocturnum contienen les sapogeninas esteroidales trigogenina, smilagenina y yucagenina.
Taxonomía Cestrum nocturnum describióse por Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 191 nel añu 1753. en Trópicos Etimoloxía Cestrum: nome xenéricu que remanez del griegu kestron = "puntu, picadura, buril", nome utilizáu por Dioscórides pa dalgún miembru de la familia de la menta.En Nomes Botánicos
nocturnum: epítetu llatín que significa "nocherniegu".N'Epítetos Botánicos sinonimia Cestrum graciliflorum Dunal Cestrum leucocarpum Dunal Cestrum multiflorum Roem. & Schult. Cestrum nocturnum var. mexicanum O.E.Schulz Cestrum propinquum M.Martens & Galeotti Cestrum scandens Thibaud ex Dunal Cestrum suberosum Jacq. Chiococca nocherniega Jacq. en PlantList
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica
Referencies
Enllaces esternos
nocturnum Categoría:Plantes ornamentales Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora d'América Categoría:Plantes descrites en 1753 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:TBSpecies