thumb|240px|Frutos maduros con dalgún yá abiertu y les sos granes lliberaes nel suelu. thumb|240px|Vista de la planta nel so hábitat El ciclamen, ciclamino, artánita o pan de puercu, sinónimu de Cyclamen europeaum ye una especie botánica de la familia de les Primulacees.
Descripción Esta pequeña planta algama los 15 cm d'altor con tubérculos d'unos 2-10 cm de diámetru. Los raigaños nacen de riba y los llaos d'esti tubérculu. Les fueyes, que son abondo variables na so contorna y coloración, broten de la so parte cimera y son davezu anguloses y de color verde claro con tinte acoloratáu nos cantos, que son tamién xeneralmente dentaos. Apaecen dempués de les flores. Estes, que tienen un llargu pedúnculu (10-30cm), son golioses y colgantes con una corola de pétalos extrorsos fuertemente auriculaos de color blancu, rosáu más o menos claro o violáceo, de cutiu veteaos. El frutu ye una cáusula sostenida por un tarmu que s'endolca nuna espiral helicoidal qu'acaba soterrándose nel suelu. Floria na seronda, crez mientres l'iviernu y ponse n'estáu de "envernía" enantes del branu, cuando los frutos maurecen y ábrense, lliberando les granes que van ser, entós, tresportaes, tremaes y soterraes nos sos niales por formigues, niales soterraños nos cualos van granar (mirmecocoria).
Hábitat y distribución Ye nativa de los montes, carbes y zones predreses del Mediterraneu, dende'l sur de Francia hasta Turquía y les islles del Mar Exéu. Ta ausente de la Península Ibérica. Tamién se naturalizó más al norte n'Europa y nes islles nor-occidentales del Pacíficu.Cyclamen hederifolium en The Euru+Medit PlantBase Tamién se cultiva como planta ornamental.
Propiedaes Llaxante enérxicu usáu contra les lombriz intestinales. En dosis elevaes ye venenoso, polo que solo tien d'utilizase por prescripción médica. Taxonomía Cyclamen hederifolium describióse por William Aiton y espublizóse en Linnaea 9: 573. 1835 Etimoloxía Cyclamen: nome xenéricu que remanez del griegu: χυχλάμινος, probablemente de χύχλος, cyclos, "círculu", pola forma redonda de los tubérculos o de les fueyes, y depués Llatinizáu cyclamen, cyclaminis o cyclaminos, en diversos autores de l'antigüedá: Pliniu'l Vieyu (21, 51) (25, 116), Dioscórides (II, 153) y otros, col mesmu sentíu.F. Gaffiot, Dictionnaire Latin-Français, Hachette, Paris, 1934, p. 460
hederifolium: epítetu llatín que significa "coles fueyes de Hedera". Sinonimia Cyclamen aedirhizum Jord. Cyclamen albiflorum Jord. Cyclamen angulare Jord. Cyclamen autumnale Boos Cyclamen cyclaminus Bedevian Cyclamen hederifolium f. albiflorum (Jord.) Grey-Wilson Cyclamen hederifolium var. poli (Chiaje) Giardina & Raimondo Cyclamen immaculatum Mazziari Cyclamen insulare Jord. Cyclamen linearifolium DC. Cyclamen neapolitanum Ten. Cyclamen poli Chiaje Cyclamen romanum Griseb. Cyclamen sabaudum Jord. Cyclamen subhastatum Rchb. Cyclaminum vernum Bubani Cyclaminus neapolitana (Ten.) Asch.Sinónimos en Plant List
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les primulacees Referencies
Enllaces esternos
C. hederifolium en The Cyclamen Society
hederifolium Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora d'Europa Categoría:Plantes descrites en 1835 Categoría:Plantes descrites por Aiton