Ipomoea purga ye una especie de planta fanerógama perteneciente al xéneru Ipomoea. Ye conocíu comúnmente como jalapa.Ipomoea purga. Germplasm Resources Information Network (GRIN). thumb|Ilustración thumb|Ilustración Descripción Ipomoea purga descríbese como una enredadera que puede algamar altores de 4 metros. Cuando fresca, el raigañu ye negru externamente, blancu y llechienta per dientro, y varia en tamañu d'alcuerdu a la so edá. Tien flores en forma de corazón y trompeta púrpura como les fueyes. Ipomoea purga ye abondo malo de romper, pero si esmagayar con crema de tártaru, l'azucre de la lleche, o otros sales duros, el procesu de pulverización ye muncho más fácil, y el polvu xeneráu ye muncho más finu. Cuando ta en forma de polvu col fin d'inxerir, el color ye d'un marrón abuxao maciu. Ipomoea purga ye nativa de Méxicu y naturalizóse n'otres partes del neotrópicu.
Descubrimientu Ipomoea purga foi afayáu polos conquistadores españoles, mientres taben ente los pueblos nativos mexicanos. Foi introducíu a Europa en 1565 como un floritu utilizáu pa tratar una variedá d'enfermedaes hasta'l sieglu XIX, cuando s'afayaron meyores práutiques médiques
Usos médicos El raigañu contién convolvulin, que ye un potente catárticu. Utilizar pa prevenir la foria, pero en grandes cantidaes induz el vultura Cuando s'aplica a una firida, dizse qu'induz a la purgación.
Química La resina de Ipomoea purga puede eslleise en yá seya en alcohol o éter dietílico. La resina que ye insoluble n'éter nun tien golor, ente que la resina soluble n'alcohol tien golor y ye típicamente d'un color parduzu. El ácidu convolvulinolico (C28H52O14) que se produz en Ipomoea purga puede ser estremáu nuna molécula d'azucre (C6H12O6) y una forma d'ácidu convolvulinolico cristalizáu (C16H30O3) cuando s'eslee.
Taxonomía Ipomoea purga describióse por (Wender.) Hayne y espublizóse en Getreue Darstellung und Beschreibung der in der Arzneykunde Gebräuchlichen Gewächse 12: 5. 1833. Etimoloxía Ipomoea: nome xenéricu que procede del griegu ips, ipos = viérbene y homoios = paecencia, pol vezu cambiadizu de los sos tarmos.
purga: epítetu Sinonimia Convolvulus purga Wender., Pharmac. Centralb. 1:457. 1830. basónimu Exogonium purga (Wender.) Benth., Pl. Hartw. 46. 1840. Convolvulus officinalis Pelletan, J. Chim. Méd. t. 1. 1834. Ipomoea jalapa Nutt. & Cox, Journ. Am. Med. Sci. 5: 305. 1830, nom illeg. non Pursh (1813). Ipomoea jalapa Schiede & Deppe ex G. Don, Xen. Hist. 4: 271. 1838. Ipomoea schiedeana Zucc., Flora vol. 14, 802. 1831.
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les convolvulacees
Referencies
Bibliografía Austin, D. F. & Z. Huamán. 1996. A synopsis of Ipomoea (Convolvulaceae) in the Americas. Taxon 45(1): 3–38. Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246. CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City. McDonald, J. A. 1987. Revision of Ipomoea section Exogonium (Choisy) Griseb. (Convolvulaceae). Brenesia 28: 41–87. McDonald, J. A. 1994. Convolvulaceae II. Fl. Veracruz 77: 1–133. Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118. Standley, P. C. & L. O. Williams. 1970. Convolvulaceae. In Standley, P. C. & L. O. Williams (eds.), Flora of Guatemala - Part IX. Fieldiana, Bot. 24(9): 4–85. Enllaces esternos
purga Categoría:Flora de Méxicu Categoría:Plantes descrites en 1833 Categoría:Plantes descrites por Wenderoth Categoría:Plantes descrites por Hayne Categoría:Plantes melecinales Categoría:TBSpecies